Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 61

Devanagari script

श्रीशिव उवाच । एवमस्तु हृषीकेश यत्त्वयोक्तं जनार्दन । अन्यं वरं प्रयच्छामि तमाकर्णय सुव्रत

Transliteration

śrīśiva uvāca | evamastu hṛṣīkeśa yattvayoktaṃ janārdana | anyaṃ varaṃ prayacchāmi tamākarṇaya suvrata

Translation

Śrī Śiva dit : «Qu’il en soit ainsi, ô Hṛṣīkeśa ; qu’il en soit selon ta parole, ô Janārdana. Je t’accorde encore une autre grâce ; écoute-la, ô toi dont les vœux sont nobles.»

Word by Word

• श्रीशिवः: Śrī Śiva
• श्रीशिवः: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्रीशिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-viseshana (Manner/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (Adverb: thus)

• अस्तु: let it be
• अस्तु: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन

• हृषीकेश: O Hṛṣīkeśa (Lord of senses)
• हृषीकेश: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: हृषीक (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (हृषीकाणाम् ईशः)

• यत्: what, that which
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Instrument/agent in passive sense/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

• उक्तम्: said, spoken
• उक्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (Past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• जनार्दन: O Janārdana
• जनार्दन: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: जनार्दन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• अन्यम्: another
• अन्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• वरम्: boon
• वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• प्रयच्छामि: I grant
• प्रयच्छामि: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र+यम् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन

• तम्: that
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• आकर्णय: listen (hear)
• आकर्णय: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ+कर्णय् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन

• सुव्रत: O one of good vow
• सुव्रत: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (सुन्दरं व्रतं यस्य)

Speaker

Śiva

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Viṣṇu (Hṛṣīkeśa/Janārdana)

Visual Art Cues

Scene: Śiva speaks with calm authority, granting Viṣṇu’s request and offering an additional boon; the composition centers on Śiva’s reassuring gesture and Viṣṇu’s attentive posture.

Characters & Entities

• Śiva
• Hṛṣīkeśa (Viṣṇu)
• Janārdana (Viṣṇu)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Grace not only fulfills pure desires but also expands them—God grants additional supports for dharma when devotion is sincere.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The boon dialogue belongs to the Kāśī sacred geography narrative associated with Cakra-puṣkariṇī.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit prescription; the address “suvrata” underscores the importance of vow-discipline as a foundation for receiving boons.