Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 26

तत्सूर्यस्य गतिस्तंभात्स्तंभितं भुवनत्रयम् । यद्यत्रतत्स्थितं तत्र चित्रन्यस्तमिवा खिलम्

tatsūryasya gatistaṃbhātstaṃbhitaṃ bhuvanatrayam | yadyatratatsthitaṃ tatra citranyastamivā khilam

Quand le mouvement du Soleil est arrêté, les trois mondes se trouvent figés. Alors, tout ce qui demeure en quelque lieu apparaît entièrement comme posé dans un tableau peint.

तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सूर्यस्य इत्यस्य निर्देशक-विशेषणम्
सूर्यस्यof the Sun
सूर्यस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
गतिmovement
गति:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्तम्भात्from the stoppage
स्तम्भात्:
Hetu/Apadana (Cause/Source/हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootस्तम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
स्तम्भितम्stopped, immobilized
स्तम्भितम्:
Pradhana-predicative (Predicate adjective/विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्तम्भित (कृदन्त-प्रातिपदिक; स्तम्भ्-धातोः क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
भुवनत्रयम्the three worlds
भुवनत्रयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभुवनत्रय (प्रातिपदिक; भुवन + त्रय)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समासः (त्रीणि भुवनानि)
यत्whatever
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धबोधक-यत्
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (relative locative adverb)
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; स्थितम् इत्यस्य निर्देशक-विशेषणम्
स्थितम्is situated, stands
स्थितम्:
Karta/Karma (Subject/Object per context)
TypeAdjective
Rootस्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √स्था-धातोः क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (correlative locative adverb)
चित्रन्यस्तम्as if painted/placed in a picture
चित्रन्यस्तम्:
Upamana-dharma (Comparative attribute/उपमानधर्म)
TypeAdjective
Rootचित्रन्यस्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; चित्र + न्यस्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (चित्रं यथा न्यस्तम्)
इवas if, like
इव:
Upamana (Standard of comparison/उपमान)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमानवाचक-निपात (comparative particle)
अखिलम्entire, whole
अखिलम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Skanda (deduced, Kāśī-khaṇḍa context)

Scene: The Sun’s chariot appears halted mid-sky; below, the three worlds—heaven, earth, nether—stand perfectly still, like figures in a mural, with birds frozen in flight and river waves suspended.

S
Sūrya
B
Bhuvana-traya (three worlds)

FAQs

Cosmic dynamism depends on divine order; when the regulator of time is halted, existence appears frozen—teaching dependence on higher governance.

The setting remains Kāśī-khaṇḍa; the verse itself is cosmological and does not name a specific tirtha.

None explicitly; it supports reverence for Sūrya as the basis of temporal and ritual continuity.