Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 6

ततः कुमारः संजज्ञे लोहितांगो महीतलात् । स्नेहसंवर्धितः सोथ धात्र्या धात्रीस्वरूपया

tataḥ kumāraḥ saṃjajñe lohitāṃgo mahītalāt | snehasaṃvardhitaḥ sotha dhātryā dhātrīsvarūpayā

De là naquit, de la surface même de la terre, un enfant nommé Lohitāṅga. Puis il fut élevé avec tendresse par une nourrice qui était la manifestation de Dhātrī, la Terre-Mère.

ततःthereupon
ततः:
Kala (Sequence/काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formतस्मात्-प्रभवम् अव्ययम्; क्रम/कारणवाचक (thereupon/thereafter)
कुमारःa boy/son
कुमारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुमार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
संजज्ञेwas born/arose
संजज्ञे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + √जन् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्
लोहिताङ्गःLohitāṅga (red-limbed one)
लोहिताङ्गः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootलोहित + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—बहुव्रीहिः (लोहितानि अङ्गानि यस्य)
महीतलात्from the earth’s surface
महीतलात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootमही + तल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (महेः तलम्)
स्नेहसंवर्धितःnurtured with affection
स्नेहसंवर्धितः:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्नेह + सम् + √वृध् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (स्नेहेन संवर्धितः)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तर/प्रसङ्गवाचक-अव्ययम् (then/and then)
धात्र्याby the nurse/mother
धात्र्या:
Karana (Agent/Instrument/करण)
TypeNoun
Rootधात्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्
धात्रीस्वरूपयाin the form of a nurse
धात्रीस्वरूपया:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootधात्री + स्वरूप (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (धात्री-स्वरूपा)

Śiva-gaṇas (attendants of Śiva)

Tirtha: Lohitāṅga (presiding figure)

Type: kshetra

Listener: Śivaśarman

Scene: From the earth emerges a red-hued divine child, Lohitāṅga; Bhūmi as Dhātrī appears as a gentle nurse, cradling and raising him with affection.

L
Lohitāṅga
D
Dhātrī (Earth)

FAQs

Divine origins are sustained by divine care; sacred beings arise for loka-kalyāṇa (world-welfare) and are nurtured by cosmic powers.

The verse belongs to the Kāśī/Avimukta māhātmya stream, explaining a figure associated with a sacred ‘loka’ within this geography.

None.