Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 17

अनुत्तरं नाम तपो येन तप्तं हि तत्पुरा । त्रीणिवर्षसहस्राणि दिव्यानीतीह नौ श्रुतम्

anuttaraṃ nāma tapo yena taptaṃ hi tatpurā | trīṇivarṣasahasrāṇi divyānītīha nau śrutam

Autrefois, il accomplit une austérité nommée « Anuttara ». Durant trois mille années divines, il soutint ce tapas — ainsi l’avons-nous entendu ici.

anuttaramunsurpassed
anuttaram:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootanuttara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); विशेषण
nāmanamed, called
nāma:
Sambandha (Appositive marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootnāma (अव्यय)
Formअव्यय; नाम-शब्दः (quotative/particle ‘called/namely’)
tapaḥausterity
tapaḥ:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottapas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
yenaby which
yena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular); सम्बन्ध-सर्वनाम
taptamwas performed (austerity was done)
taptam:
Kriya (Predicate participle/क्रिया)
TypeVerb
Roottap (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन (Singular)
hiindeed
hi:
Discourse particle (Nipāta/निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
tatthat (austerity)
tat:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन (Singular); सर्वनाम
purāformerly
purā:
Kāla (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootpurā (अव्यय)
Formकाल-अव्यय (temporal adverb)
trīṇithree
trīṇi:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roottri (संख्या-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), बहुवचन (Plural); संख्या-विशेषण
varṣasahasrāṇithousands of years
varṣasahasrāṇi:
Kāla (Duration/काल)
TypeNoun
Rootvarṣa + sahasra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), बहुवचन (Plural)
divyānidivine
divyāni:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootdivya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), बहुवचन (Plural); विशेषण
itithus
iti:
Discourse particle (Nipāta/निपात)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात (quotative particle)
ihahere
iha:
Deśa (Place/देश)
TypeIndeclinable
Rootiha (अव्यय)
Formदेश-अव्यय (locative adverb)
nauof us two / to us two
nau:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th) द्विवचन (Dual) / वैकल्पिकं: चतुर्थी (Dative/4th) द्विवचन; सर्वनाम
śrutamhas been heard
śrutam:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootśru (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular); भावे प्रयोग (impersonal: ‘it is heard’)

Viṣṇugaṇas

Tirtha: Kāśī-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Listener: Śivaśarmā

Scene: Atri performs the ‘Anuttara’ tapas for three thousand divine years—an image of unmoving ascetic concentration amid changing seasons and cosmic time.

A
Atri
T
tapas (Anuttara)

FAQs

Sustained tapas is portrayed as a cosmic force that yields extraordinary spiritual and celestial results.

No direct tīrtha; this is background to Somaloka lore within Kāśīkhaṇḍa.

An example of tapas (austerity) is described, not a public ritual prescription.