Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 48

तथेत्युक्त्वा सर्वसर्पा ददू राज्ञे फलान्यमी । तक्षकोपि तदा तत्र कस्मिंश्चिद्बदरीफले

tathetyuktvā sarvasarpā dadū rājñe phalānyamī | takṣakopi tadā tatra kasmiṃścidbadarīphale

Disant : «Ainsi soit-il», tous ces serpents offrirent des fruits au roi. Et Takṣaka aussi, sur-le-champ, entra dans un certain fruit de badarī (jujube).

तथाso/thus
तथा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; अनुमत्यर्थक-क्रियाविशेषण (adverb: 'so/thus')
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्य-समाप्ति/उद्धरण-निपात (quotative particle)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund); धातु: वच् (वचन)
सर्वसर्पाःall the snakes
सर्वसर्पाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + सर्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारयः (सर्वे सर्पाः)
ददुःgave
ददुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट् (परस्मैपद), प्रथमपुरुष, बहुवचन; धातु: दा (दान)
राज्ञेto the king
राज्ञे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन
फलानिfruits
फलानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
अमीthese (ones)
अमी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
तक्षकःTakṣaka
तक्षकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतक्षक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-निपात (particle: 'also')
तदाthen
तदा:
Kriya-visheshana (Temporal/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषण (temporal adverb)
तत्रthere
तत्र:
Kriya-visheshana (Locative/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-क्रियाविशेषण (locative adverb)
कस्मिंश्चित्in some (one)
कस्मिंश्चित्:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; अनिश्चितार्थे 'चित्' (indefinite)
बदरीफलेin a jujube fruit
बदरीफले:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootबदरी (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (बदर्याः फलम्)

Narrator (Purāṇic narrator, contextually Sūta)

Tirtha: Setu-kṣetra (contextual frame)

Type: kshetra

Scene: Serpents, now in brāhmaṇa guise, present fruit offerings to the king; simultaneously Takṣaka slips into a single jujube fruit, unseen.

T
Takṣaka
K
King Parīkṣit
S
Serpents (Nāgāḥ)
B
Badarī (jujube fruit)

FAQs

Harm can hide within seemingly auspicious gifts; discernment (viveka) is essential alongside royal protocol.

No tīrtha is named; the Setu-khaṇḍa setting frames the Purāṇic teaching through story.

Gift-offerings of fruits are mentioned, but used here as a narrative instrument rather than a recommended rite.