Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 46

इतींद्रकथिता रंभा विश्वामित्राश्रमं ययौ । तद्दृष्टिगोचरा स्थित्वा ललितं रूपमास्थिता

itīṃdrakathitā raṃbhā viśvāmitrāśramaṃ yayau | taddṛṣṭigocarā sthitvā lalitaṃ rūpamāsthitā

Ainsi instruite par Indra, Rambhā se rendit à l’āśrama de Viśvāmitra. Se tenant dans le champ de son regard, elle prit une forme gracieuse et séduisante.

इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इति-शब्दः (quotative particle)
इन्द्र-कथिताtold by Indra
इन्द्र-कथिता:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक) + कथित (कृदन्त; √कथ्)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त) ‘कथित’—‘इन्द्रेण कथिता’ (instrumental agent implied)
रम्भाRambhā
रम्भा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरम्भा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
विश्वामित्र-आश्रमम्Viśvāmitra’s hermitage
विश्वामित्र-आश्रमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविश्वामित्र (प्रातिपदिक) + आश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘विश्वामित्रस्य आश्रमः’
ययौwent
ययौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√या (धातु)
Formलिट् (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
तत्-दृष्टि-गोचराwithin (his) line of sight
तत्-दृष्टि-गोचरा:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + दृष्टि (प्रातिपदिक) + गोचर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुषसमासः—‘तस्य दृष्टेः गोचरः’ (within his sight)
स्थित्वाhaving stood
स्थित्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Root√स्था (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund)
ललितम्charming
ललितम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootललित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
रूपम्form/appearance
रूपम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
आस्थिताassumed/took on
आस्थिता:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√स्था (धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त) ‘आस्थित’—‘आस्थितवती’ (assumed)

Narrator

Tirtha: Viśvāmitrāśrama

Type: kshetra

Scene: Rambhā, newly arrived at the forest hermitage, pauses within the sage’s line of sight, her form becoming exquisitely graceful; the āśrama is calm, with sacrificial fires and deer nearby, hinting at an impending disruption of tapas.

R
Rambhā
I
Indra
V
Viśvāmitra
Ā
Āśrama (hermitage)

FAQs

The spiritual path is tested at the level of perception; guarding the senses is portrayed as essential for preserving tapas.

The verse mentions an āśrama (hermitage) but does not identify a named tīrtha in this line.

None; it narrates Rambhā’s approach and posture.