Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 27

तथास्त्वित्यब्रवीत्सोयं दंडवत्प्रणतो नृपः । कामधेनुप्रभावेन विश्वामित्राय भूभुजे

tathāstvityabravītsoyaṃ daṃḍavatpraṇato nṛpaḥ | kāmadhenuprabhāvena viśvāmitrāya bhūbhuje

« Qu’il en soit ainsi », dit le roi, se prosternant. Et par la puissance merveilleuse de Kāmadhenū, l’hospitalité fut offerte à Viśvāmitra, seigneur de la terre.

तथाthus
तथा:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (manner adverb)
अस्तुlet it be
अस्तु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
इतिthus (quoting)
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अयम्this (king)
अयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
दण्डवत्prostrate, like a staff
दण्डवत्:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootदण्डवत् (अव्यय/उपमान)
Formउपमानवाचक-अव्यय (adverb: like a staff)
प्रणतःbowed down
प्रणतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र + नम् (धातु) → प्रणत (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
नृपःthe king
नृपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कामधेनुKāmadhenu (wish-cow)
कामधेनु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकाम + धेनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-सम्बन्ध (as compound member)
प्रभावेनby the power (of Kāmadhenu)
प्रभावेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootप्रभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास: कामधेनु-प्रभाव (कामधेनोः प्रभावः)
विश्वामित्रायto Viśvāmitra
विश्वामित्राय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootविश्वामित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन
भूभुजेto the earth-ruler (king)
भूभुजे:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootभूभुज् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन (नृपस्य पर्याय)

Sūta

Tirtha: वसिष्ठाश्रम

Type: kshetra

Listener: ब्राह्मण/ऋषिगण

Scene: राजा दण्डवत् प्रणाम करता है; वसिष्ठ के आश्रम में कामधेनु से अन्न, दुग्ध, व्यंजन, आसन, सेवक-समूह प्रकट होकर आतिथ्य करते हैं।

V
Viśvāmitra
K
Kāmadhenū
V
Vasiṣṭha (implied)

FAQs

Reverence and humility before dharma-bearing sages is praised, and divine abundance (Kāmadhenū) supports righteous hospitality.

No tīrtha is named; the verse advances the backstory that will connect to Kapitīrtha’s māhātmya.

Prostration (daṇḍavat-praṇāma) and hospitality (ātithya) are implied as dharmic acts.