Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 26

स्वांकन्यस्तशिरस्कं तमृक्षं तत्याज भूतले । पात्यमानस्ततो राज्ञा नखालंबितपादपः

svāṃkanyastaśiraskaṃ tamṛkṣaṃ tatyāja bhūtale | pātyamānastato rājñā nakhālaṃbitapādapaḥ

Le roi jeta à terre cet ours dont la tête reposait sur ses genoux. Comme il était projeté par le roi, il s’agrippa de ses griffes à un arbre et y demeura suspendu.

स्वाङ्कन्यस्तशिरस्कम्(the bear) with head placed on his own lap
स्वाङ्कन्यस्तशिरस्कम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम/प्रातिपदिक) + अङ्क (प्रातिपदिक) + न्यस्त (√नस्/न्यस् धातु, क्त) + शिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (स्व-अङ्के न्यस्तं शिरः यस्य/यत्र तत्)
तम्that (him)
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
ऋक्षम्bear
ऋक्षम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootऋक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तत्याजabandoned, threw down
तत्याज:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√त्यज् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
भूतलेon the ground
भूतले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभू-तल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (भूः + तलम्)
पात्यमानःbeing dropped/falling
पात्यमानः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Root√पत् (धातु) + य (णिच्/प्रेरणार्थक) + मान (शानच्/वर्तमानकाले कर्मणि/भावे)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; वर्तमानकाले कर्मणि/भावे कृदन्तः (पात्यमान = being made to fall/being dropped)
ततःthen, thereafter
ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः—अव्यय-प्रत्ययान्त/क्रियाविशेषण (then/from there)
राज्ञाby the king
राज्ञा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
नखालम्बितपादपः(the bear) whose feet were clinging by claws
नखालम्बितपादपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनख (प्रातिपदिक) + आलम्बित (√लम्ब् धातु, क्त) + पादप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (नखैः आलम्बिताः पादपाः यस्य)

Narrator (within Setukhaṇḍa narrative frame)

Tirtha: Setu (Setubandha/Rāmeśvara-kṣetra)

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis/assembly (typical purāṇic audience)

Scene: A king seated on the ground casts down a bear whose head had been resting on his lap; the bear, mid-fall, hooks its claws into a tree and hangs suspended, eyes wide with shock and fury.

D
Dharmagupta (king)
Ṛkṣa (bear)
T
Tree (pādapa)

FAQs

Harming one who is helpless and trusting is a stark violation of dharma, highlighted through dramatic action.

The Setu sacred tract is the narrative environment; the verse itself focuses on the ethical breach.

None; it is a narrative depiction of misconduct.