Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 5

पंचाननोऽपि वसते पंचपातकनाशनः । तदेतत्तीर्थमागत्य स्नात्वा वै श्रद्धया सह । पुरंदरः पुरा विप्रा मुमुचे ब्रह्महत्यया

paṃcānano'pi vasate paṃcapātakanāśanaḥ | tadetattīrthamāgatya snātvā vai śraddhayā saha | puraṃdaraḥ purā viprā mumuce brahmahatyayā

Ici demeure aussi Pañcānana, destructeur des cinq grands péchés. Étant venu à ce tīrtha même et s’y étant baigné avec foi, Purandara (Indra) jadis, ô brāhmaṇa, fut délivré du péché de brahmicide.

पञ्चाननःthe five-faced one (Śiva)
पञ्चाननः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपञ्च + आनन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; द्विगु-समासः—पञ्च आननानि यस्य (बहुव्रीह्यर्थे प्रचलितः)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अवधारणार्थक-अव्यय (also/even)
वसतेdwells
वसते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
पञ्चपातकनाशनःdestroyer of the five sins
पञ्चपातकनाशनः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootपञ्च + पातक + नाशन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—पञ्चानां पातकानां नाशनः (षष्ठी-तत्पुरुषः)
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
तीर्थम्holy ford/pilgrimage place
तीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
आगत्यhaving come
आगत्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभावः; ‘having come’
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभावः; ‘having bathed’
वैindeed
वै:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक/पादपूरण-अव्यय (particle)
श्रद्धयाwith faith
श्रद्धया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootश्रद्धा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
सहtogether with
सह:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसह-योगे अव्यय (postposition: with)
पुरन्दरःPurandara (Indra)
पुरन्दरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरन्दर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहिः—पुरं दारयति इति (Indra)
पुराformerly
पुरा:
Kriya-vishesana (Temporal/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time) ‘formerly’
विप्राःO brāhmaṇas
विप्राः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), बहुवचन
मुमुचेwas released/freed
मुमुचे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
ब्रह्महत्ययाfrom (the sin of) brahmin-slaying
ब्रह्महत्यया:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootब्रह्महत्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; समासः—ब्रह्मणः हत्या (षष्ठी-तत्पुरुषः); अपादान/हेतौ प्रयोगः (ablatival sense via instrumental)

Sūta (contextual continuation)

Tirtha: Sītā-saras (Pañcānana-sannidhya tīrtha)

Type: kund

Listener: Brāhmaṇas (explicit: ‘viprāḥ’)

Scene: On the bank of Sītā-saras, Śiva as Pañcānana is envisioned presiding; Indra (Purandara) performs a reverent bath and is freed from the dark stain of brahmahatyā, shown as a shadow dissolving into the water.

P
Pañcānana (Śiva)
P
Purandara (Indra/Vāsava)
B
brahmahatyā
T
tīrtha (Sītā-saras context)

FAQs

Faithful bathing at an exalted tīrtha, sanctified by Śiva’s presence, is portrayed as a powerful means of release even from grave sins.

The tīrtha in the Sītā-saras/Setu context, declared pañca-pātaka-nāśana and connected with Indra’s purification.

To come to the tīrtha and perform snāna ‘with śraddhā’ (with faith), as a prāyaścitta-like act.