Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 40

Devanagari script

गार्ग्यस्य गोत्रे ये जातास्तेषां तु प्रवरास्त्रयः । अंगिराश्चांबरीषश्च यौवनाश्वस्तृतीयकः

Transliteration

gārgyasya gotre ye jātāsteṣāṃ tu pravarāstrayaḥ | aṃgirāścāṃbarīṣaśca yauvanāśvastṛtīyakaḥ

Translation

Ceux qui naissent dans le gotra de Gārgya ont trois Pravaras : Aṅgiras, Āṃbarīṣa, et, pour le troisième, Yauvanāśva.

Word by Word

• गार्ग्यस्य: of Gārgya
• गार्ग्यस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: गार्ग्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• गोत्रे: in the gotra
• गोत्रे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गोत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन

• ये: who/those who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सम्बन्धबोधक-यत्-प्रत्यय (relative pronoun)

• जाताः: born
• जाताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: √जन् (धातु) → जात (कृदन्त; क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; सर्वनाम

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; विरोध/विशेषार्थक-निपात (particle: ‘but/indeed’)

• प्रवराः: pravaras
• प्रवराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रवर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• त्रयः: three
• त्रयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; संख्यावाचक-विशेषण

• अंगिराः: Aṅgiras
• अंगिराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अङ्गिरस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ऋषिनाम (प्रवर)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात

• आंबरीषः: Āmbariṣa
• आंबरीषः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आम्बरीष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ऋषिनाम (प्रवर)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात

• यौवनाश्वः: Yauvanāśva
• यौवनाश्वः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यौवन (प्रातिपदिक) + अश्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—यौवनस्य अश्वः/यौवनाश्व (नामरूपेण)

• तृतीयकः: as the third
• तृतीयकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: तृतीयक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण (‘third’)

Speaker

Unspecified narrator (contextual Purāṇic narrator addressing a king)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A scribe-priest writes the three names on a palm leaf while a young initiate repeats them, indicating transmission of pravara-traya.

Characters & Entities

• Gārgya gotra
• Aṅgiras
• Āṃbarīṣa
• Yauvanāśva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Remembering pravaras keeps one’s ritual identity aligned with the ṛṣi-stream that sustains dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is referenced; this is a genealogical-ritual note.

What ritualistic prescription is mentioned?

The pravara set (three) to be used for those of the Gārgya gotra.