Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 44

आस्तीर्य प्राह तान्विप्राञ्छिलायां द्विजसत्तमाः । रक्ष्यमाणा मया विप्राः शयीध्वं विगतज्वराः

āstīrya prāha tānviprāñchilāyāṃ dvijasattamāḥ | rakṣyamāṇā mayā viprāḥ śayīdhvaṃ vigatajvarāḥ

L’ayant étendue, il dit aux brāhmaṇas sur la pierre : « Ô meilleurs des deux-fois-nés, sous ma garde, ô brāhmaṇas, étendez-vous et dormez, délivrés de la fièvre et de la crainte. »

आस्तीर्यhaving spread (it)
आस्तीर्य:
Kriya (पूर्वक्रिया/Adverbial action)
TypeVerb
Rootस्तृ (धातु) + क्त्वा/ल्यप् (अव्ययकृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); उपसर्गः आ-; पूर्वकालिक क्रिया (having spread/laid out)
प्राहsaid
प्राह:
Kriya (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + अह्/ब्रू (धातु)
Formलिट् (Perfect); प्रथमपुरुष; एकवचनम्; परस्मैपदम्; उपसर्गः प्र-
तान्them
तान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; द्वितीया बहुवचनम्
विप्रान्brahmins
विप्रान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; द्वितीया बहुवचनम्
शिलायाम्on the rock
शिलायाम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootशिला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी एकवचनम्
द्विजसत्तमाःthe best of the twice-born
द्विजसत्तमाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः/कर्मधारयार्थः (द्विजानां सत्तमाः = best of the twice-born)
रक्ष्यमाणाःbeing protected
रक्ष्यमाणाः:
Karta (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootरक्ष् (धातु) + यमान (शानच्, वर्तमानकर्मणि)
Formवर्तमानकर्मणि कृदन्त (present passive participle); पुल्लिङ्ग; प्रथमा बहुवचनम्; विशेषणम् (विप्राः)
मयाby me
मया:
Karana (करण/Agent in passive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; तृतीया एकवचनम्
विप्राःO brahmins
विप्राः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा बहुवचनम्; सम्बोधनार्थे अपि (addressing)
शयीध्वम्sleep/lie down
शयीध्वम्:
Kriya (आज्ञा)
TypeVerb
Rootशी (धातु)
Formलोट् (Imperative); मध्यमपुरुष; बहुवचनम्; आत्मनेपदम्
विगतज्वराःfree from fever
विगतज्वराः:
Karta (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootविगत + ज्वर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा बहुवचनम्; तत्पुरुषः (विगतः ज्वरो येषाम्) विशेषणम् (विप्राः)

Hanumān (implied by context: Vāyusuta addressing the Brāhmaṇas)

Tirtha: Dharmāraṇya (Hanumat-śilā-resting spot)

Type: kshetra

Scene: Hanumān spreads/arranges the great stone as a bed-like platform; brāhmaṇas recline peacefully, their faces relaxed; a protective aura surrounds them, suggesting freedom from fever and fear.

H
Hanumān
B
Brāhmaṇas

FAQs

True power expresses itself as compassionate guardianship—protecting sādhus and upholding dharma.

Dharmāraṇya’s sanctity is reinforced as a place where the righteous are divinely safeguarded.

None; it is an assurance of protection and rest for the Brāhmaṇas.