Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 38

ब्रह्मास्त्रेण त्रयोदश्यां बद्धः शक्रजिता कपिः । दारुणानि च रूक्षाणि वाक्यानि राक्षसाधिपम्

brahmāstreṇa trayodaśyāṃ baddhaḥ śakrajitā kapiḥ | dāruṇāni ca rūkṣāṇi vākyāni rākṣasādhipam

Au treizième tithi, le singe—vainqueur du fils d’Indra—fut lié par le Brahmāstra. Et il s’adressa au seigneur des rākṣasas avec des paroles dures et tranchantes.

ब्रह्मास्त्रेणwith the Brahmā-weapon
ब्रह्मास्त्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootbrahma + astra (प्रातिपदिक); brahmāstra (समास-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (brahmaṇaḥ astraṃ)
त्रयोदश्याम्on the thirteenth (tithi)
त्रयोदश्याम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Roottrayodaśī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्
बद्धःbound
बद्धः:
Karta (Predicate/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Root√bandh (धातु) + ta (क्त)
Formकृदन्तः—क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
शक्रजिताby Śakrajit (Indrajit)
शक्रजिता:
Karana (Agent-Instrument/करण)
TypeNoun
Rootśakra + jit (प्रातिपदिक); śakrajit (समास-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (śakraṃ jayati iti)
कपिःthe monkey (Hanumān)
कपिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkapi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्
दारुणानिharsh/terrible
दारुणानि:
Karma (Object-Qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootdāruṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom/Acc), बहुवचनम्; विशेषणम् (vākyāni)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय-बोधकः (conjunction)
रूक्षाणिrough/abrasive
रूक्षाणि:
Karma (Object-Qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootrūkṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (vākyāni)
वाक्यानिwords/speeches
वाक्यानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvākya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), बहुवचनम्
राक्षसाधिपम्the lord of the rākṣasas
राक्षसाधिपम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootrākṣasa + adhipa (प्रातिपदिक); rākṣasādhipa (समास-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (rākṣasānām adhipaḥ)

Purāṇic narrator (contextual; likely Sūta-style narration within Brahmakhaṇḍa)

Scene: Hanumān, bound by luminous Brahmāstra cords, stands unbroken; he hurls cutting words at the rākṣasa lord’s assembly, eyes blazing with dharma.

H
Hanumān
B
Brahmāstra
I
Indrajit (implied by Śakrajitā)
R
Rāvaṇa

FAQs

Even when constrained, a dharmic emissary remains fearless; firm speech can be a moral weapon against tyranny.

No tīrtha is mentioned; the focus is the Laṅkā episode.

None; the verse describes a martial and diplomatic confrontation.