Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 67

युधिष्ठिर उवाच । कीदृशं तत्सरः ख्यातं तस्मि न्स्थाने द्विजोत्तम । तस्य रूपं प्रकारं च कथयस्व यथातथम्

yudhiṣṭhira uvāca | kīdṛśaṃ tatsaraḥ khyātaṃ tasmi nsthāne dvijottama | tasya rūpaṃ prakāraṃ ca kathayasva yathātatham

Yudhiṣṭhira dit : «Ô le meilleur des deux-fois-nés, à quoi ressemble ce lac renommé en ce lieu ? Décris-moi sa forme et sa nature, telles qu’elles sont en vérité».

युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
कीदृशम्of what kind?
कीदृशम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकीदृश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक-विशेषण
तत्that
तत्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; संकेत/अन्वय (that)
सरःlake
सरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ख्यातम्is known, renowned
ख्यातम्:
Kriya (Predicative/क्रिया-विशेष)
TypeVerb
Rootख्या (धातु)
Formकृदन्त—क्त (भूतकर्मणि), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘प्रसिद्धम्’
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
स्थानेplace
स्थाने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
द्विजोत्तमO best of Brahmins
द्विजोत्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (द्विजानाम् उत्तमः)
तस्यof it
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंस/पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
रूपम्form
रूपम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्रकारम्manner, description
प्रकारम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
कथयस्वtell (me)
कथयस्व:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकथय् (धातु)
Formलोट्-लकार (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
यथातथम्exactly as it is
यथातथम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा + तथा (अव्यय)
Formअव्यय-समासः—द्वन्द्व (यथा तथा), क्रियाविशेषण (as it truly is)

Yudhiṣṭhira

Tirtha: Unnamed ‘khyāta saras’ in Dharmāraṇyaka

Type: kund

Listener: Vyāsa (addressed as dvijottama)

Scene: Yudhiṣṭhira, seated respectfully, asks a venerable brāhmaṇa/ṛṣi (Vyāsa) about the famed lake—scrolls, kamaṇḍalu, and a forest hermitage setting; the lake glimpsed in the background.

Y
Yudhiṣṭhira
D
Dvijottama (addressed sage; contextually Vyāsa)

FAQs

Dharma begins with sincere inquiry—seeking accurate knowledge of holy places and their spiritual power.

A famed sarovara located in the Dharmāraṇya sacred landscape (identified by name in the broader passage).

None here; it is a request for an authoritative description that will ground later prescriptions.