Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 62

Devanagari script

पूर्णमास्याममावास्यां चतुर्द्दश्यां सितासिते । रविकुंडे च यः स्नातः क्रतुकोटिफलं लभेत्

Transliteration

pūrṇamāsyāmamāvāsyāṃ caturddaśyāṃ sitāsite | ravikuṃḍe ca yaḥ snātaḥ kratukoṭiphalaṃ labhet

Translation

à la pleine lune, à la nouvelle lune, et le quatorzième jour des quinzaine claire et sombre : quiconque se baigne dans le Ravikuṇḍa obtient le fruit de dix millions de sacrifices (kratu).

Word by Word

• पूर्णमास्याम्: on the full-moon day
• पूर्णमास्याम्: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पूर्णमासी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; कालवाचक (on full-moon day)

• अमावास्याम्: on the new-moon day
• अमावास्याम्: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अमावास्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; कालवाचक (on new-moon day)

• चतुर्दश्याम्: on the fourteenth (tithi)
• चतुर्दश्याम्: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चतुर्दशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; कालवाचक (on the fourteenth tithi)

• सित-असिते: in the bright and dark (fortnights)
• सित-असिते: Adhikarana (Time qualifier/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सित (प्रातिपदिक) + असित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), द्विवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः; विशेषणम् (चतुर्दश्याम्) — शुक्लकृष्णपक्षयोः

• रवि-कुण्डे: in Ravikuṇḍa
• रवि-कुण्डे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रवि (प्रातिपदिक) + कुण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम

• स्नातः: has bathed
• स्नातः: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘bathed’

• क्रतु-कोटि-फलम्: the fruit equal to a crore of sacrifices
• क्रतु-कोटि-फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्रतु (प्रातिपदिक) + कोटि (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (क्रतूनां कोटेः फलम् / क्रतु-कोटि-सदृशं फलम्)

• लभेत्: would obtain
• लभेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Speaker

Narrator of the Dharmāraṇya-māhātmya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ravikuṇḍa

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: A lunar calendar tableau: full moon shining over the kuṇḍa; then new moon darkness with lamps; then the intense caturdaśī night—pilgrims bathing, offering lamps and arghya, while symbolic yajña fires appear as faint overlays to show ‘kratu-koṭi’ equivalence.

Characters & Entities

• Ravikuṇḍa
• Pūrṇimā
• Amāvāsyā
• Caturdaśī
• Kratu (sacrifice)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha-snānā on key lunar days is celebrated as equivalent to vast Vedic sacrificial merit, making dharma accessible.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Ravikuṇḍa is the tīrtha whose bath is said to yield kratu-koṭi-phala.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna at Ravikuṇḍa on Pūrṇimā, Amāvāsyā, and Caturdaśī in both fortnights.