Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 3

विप्रेभ्योऽनुचरान्देहि एकैकस्मै द्विजातये । द्वौ द्वौ शुद्धात्मकौ चैवं देहि मातः प्रसीद मे

viprebhyo'nucarāndehi ekaikasmai dvijātaye | dvau dvau śuddhātmakau caivaṃ dehi mātaḥ prasīda me

«Accorde aux brāhmaṇas des serviteurs : deux pour chacun, à tout deux-fois-né. Donne-les ainsi, ô Mère ; sois gracieuse envers moi.»

विप्रेभ्यःto the Brahmins
विप्रेभ्यः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), बहुवचन
अनुचरान्attendants
अनुचरान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअनुचर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
देहिgive
देहि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√दा (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
एक-एकस्मैto each one
एक-एकस्मै:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक) + एक (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (पुनरुक्त-समुच्चय: one each), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; विशेषण (of द्विजातये)
द्विजातयेto a twice-born (person)
द्विजातये:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootद्विजाति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन
द्वौtwo
द्वौ:
Visheshana (Numeral qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वि (संख्याप्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; संख्याविशेषण
द्वौtwo (each)
द्वौ:
Visheshana (Numeral qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वि (संख्याप्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; पुनरुक्ति (two and two)
शुद्ध-आत्मकौpure-natured
शुद्ध-आत्मकौ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुद्ध (प्रातिपदिक) + आत्मक (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (शुद्धः आत्मा यस्य/शुद्धात्मको), पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषण (of अनुचरान् implied)
and
:
Sambandha (Conjunction/निपात)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
एवम्thus/in this way
एवम्:
Sambandha (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (manner adverb)
देहिgive
देहि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√दा (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
मातःO mother
मातः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
प्रसीदbe pleased
प्रसीद:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र√सद् (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
मेfor me/to me
मे:
Sampradana (Beneficiary/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (genitive)/चतुर्थी (dative) एकवचन; अत्र चतुर्थ्यर्थे (for me)

Ajeśa (addressing Kāmadhenu as ‘Mother’)

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Listener: King (Rājan)

Scene: Ajeśa (or the supplicant) petitions Kāmadhenu as ‘Mother’ to grant two pure attendants to each brāhmaṇa; Kāmadhenu stands benevolent, sages/brāhmaṇas in the background.

A
Ajeśa
K
Kāmadhenu
B
Brāhmaṇas (Vipra/Dvija)

FAQs

Supporting sacred practitioners is framed not merely as charity, but as dharmic service that sustains learning, worship, and righteous living.

Dharmāraṇya provides the sacred context where such dharmic arrangements are instituted and praised.

A form of dāna/sevā is indicated: providing pure attendants (two per dvija) as support for religious life.