Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 29

स कृत्रिमोद्भूतकलत्रभावः प्रयुक्तकर्णाभरणांगरागः । स्निग्धाञ्जनाक्षः स्पृहणीयरूपो बभूव सद्यः प्रमदोत्तमाभः

sa kṛtrimodbhūtakalatrabhāvaḥ prayuktakarṇābharaṇāṃgarāgaḥ | snigdhāñjanākṣaḥ spṛhaṇīyarūpo babhūva sadyaḥ pramadottamābhaḥ

Avec une allure d’épouse artificiellement assumée—oreilles parées, corps oint de fards, yeux assombris d’un collyre onctueux—il devint aussitôt beau et désirable, tel une jeune femme d’exception.

सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
कृत्रिमोद्भूतकलत्रभावःhaving an artificially produced wife-like state
कृत्रिमोद्भूतकलत्रभावः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत्रिम + उद्भूत + कलत्र + भाव (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुष (कृत्रिमेन उद्भूतः कलत्रभावः यस्य), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; विशेषण (of ‘सः’)
प्रयुक्तकर्णाभरणांगरागःwith applied ear-ornaments and body-perfume
प्रयुक्तकर्णाभरणांगरागः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रयुक्त + कर्ण + आभरण + अङ्गराग (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (प्रयुक्तानि कर्णाभरणानि अङ्गरागश्च यस्य), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
स्निग्धाञ्जनाक्षःwith eyes darkened by smooth collyrium
स्निग्धाञ्जनाक्षः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्निग्ध + अञ्जन + अक्षि (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (स्निग्धम् अञ्जनं येषु अक्षिषु), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
स्पृहणीयरूपःof desirable beauty
स्पृहणीयरूपः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्पृहणीय + रूप (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (स्पृहणीयम् रूपम् यस्य), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
बभूवbecame
बभूव:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
सद्यःimmediately
सद्यः:
Adhikarana (Temporal adverbial/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसद्यः (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
प्रमदोत्तमाभःlike an excellent young woman
प्रमदोत्तमाभः:
Karta (Subject complement/कर्ता-समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootप्रमदा + उत्तमा + आभ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (प्रमदायाः उत्तमायाः आभा/आभः इव), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपमानार्थ-विशेषण

Narrator

Scene: Close-up, poetic tableau: the disguised youth with earrings, fragrant unguents, collyrium-darkened eyes, and an alluring, newly fashioned feminine grace.

S
Sāmavant (implied continuation)
K
kalatra (wife-form)

FAQs

Outer beauty and identity can be crafted and deceiving; Purāṇic narratives often use such scenes to point toward discernment and inner truth.

No tīrtha is referenced in this verse.

None; the verse is descriptive (ornaments, unguents, collyrium).