Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 32

धर्मं ज्ञानं च वैराग्यमैश्वर्यं च नमोंऽतकैः । स्वरैरीशादिकोणेषु पीठपादाननुक्रमात् । आभ्यां बिंदुविसर्गाभ्यामधर्मादीन्प्रपूजयेत्

dharmaṃ jñānaṃ ca vairāgyamaiśvaryaṃ ca namoṃ'takaiḥ | svarairīśādikoṇeṣu pīṭhapādānanukramāt | ābhyāṃ biṃduvisargābhyāmadharmādīnprapūjayet

Avec les syllabes de «namo» et les voyelles, qu’on adore Dharma, la Connaissance, le Détachement (Vairāgya) et la Souveraineté (Aiśvarya), en les disposant dans l’angle d’Īśāna et les autres angles selon l’ordre du pīṭha et de ses quartiers. Par les deux signes, bindu et visarga, qu’on honore dûment Adharma et les autres (leurs contraires).

धर्मम्dharma
धर्मम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
ज्ञानम्knowledge
ज्ञानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
वैराग्यम्dispassion
वैराग्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवैराग्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
ऐश्वर्यम्lordship, prosperity
ऐश्वर्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootऐश्वर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
नमःsalutation
नमः:
Kriya (Salutation/क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootनमः (अव्यय)
Formअव्यय; नमस्कारार्थक (salutatory particle)
अन्तकैःby the (syllables/terms) ending with 'anta'
अन्तकैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअन्तक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन
स्वरैःby vowels/tones
स्वरैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन
ईश-आदि-कोणेषुin the corners beginning with Īśa (NE etc.)
ईश-आदि-कोणेषु:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootईश (प्रातिपदिक) + आदि (अव्यय/प्रातिपदिक) + कोण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, बहुवचन; अधिकरणम्
पीठ-पादान्the seats and feet (pedestals/quarters)
पीठ-पादान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपीठ (प्रातिपदिक) + पाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (द्वन्द्वे), द्वितीया विभक्ति, बहुवचन
अनुक्रमात्in order, successively
अनुक्रमात्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअनुक्रम (प्रातिपदिक)
Formअव्ययभावे तसिल्-प्रत्ययान्त; क्रियाविशेषण (in sequence)
आभ्याम्by these two
आभ्याम्:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; तृतीया विभक्ति, द्विवचन
बिन्दु-विसर्गाभ्याम्by (the signs) bindu and visarga
बिन्दु-विसर्गाभ्याम्:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootबिन्दु (प्रातिपदिक) + विसर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (द्वन्द्वे), तृतीया विभक्ति, द्विवचन
अधर्म-आदीन्adharma and the rest
अधर्म-आदीन्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअधर्म (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, बहुवचन
प्रपूजयेत्should worship duly
प्रपूजयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√पूज् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Narratorial/Instructional voice (tantric-ritual mapping within the text)

Type: kshetra (internal maṇḍala-kṣetra)

Scene: A sacred diagram with corners labeled; luminous Sanskrit vowels orbit the maṇḍala; ‘namo’ syllables appear as golden glyphs; personified Dharma, Jñāna, Vairāgya, Aiśvarya stand in respective corners; bindu and visarga symbols seal the opposite forces (Adharma etc.) beneath protective lines.

D
Dharma
J
Jñāna
V
Vairāgya
A
Aiśvarya
A
Adharma

FAQs

Inner virtues (dharma, jñāna, vairāgya, aiśvarya) are to be ritually installed, while their negations are acknowledged and ritually pacified.

No tīrtha is specified; the emphasis is on maṇḍala-nyāsa and mantric symbolism used across sacred sites.

Use vowels and ‘namo’ mantric elements to place/worship virtues in corners; use bindu (ṃ) and visarga (ḥ) to worship adharma and related counterparts.