Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 69

कर्मणा मत्कृतेनायं मृतो वैश्यः शिवव्रती । तस्मादहं प्रवेक्ष्यामि सहानेन हुताशनम् । सधर्मचारिणीत्युक्तं सत्यमेतद्धि पश्यथ

karmaṇā matkṛtenāyaṃ mṛto vaiśyaḥ śivavratī | tasmādahaṃ pravekṣyāmi sahānena hutāśanam | sadharmacāriṇītyuktaṃ satyametaddhi paśyatha

"À cause de mon acte, ce Vaishya, observateur du vœu de Shiva, est mort. C'est pourquoi j'entrerai dans le feu avec lui. 'Une compagne dans le Dharma', cela est dit avec vérité ; contemplez cette vérité."

कर्मणाby the deed
कर्मणा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootkarman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम् (Instrumental singular)
मत्कृतेनdone by me
मत्कृतेन:
Karana (Instrument qualifier)
TypeAdjective
Rootmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + kṛta (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (मम कृतम्); नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘कर्मणा’ इति विशेषणम्
अयम्this (man)
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
मृतःdead
मृतः:
Karta (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootmṛ (धातु) → mṛta (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘अयम् वैश्यः’ इत्यस्य विधेय-विशेषणम्
वैश्यःthe merchant
वैश्यः:
Karta (Subject apposition)
TypeNoun
Rootvaiśya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
शिवव्रतीdevoted to Śiva by vow
शिवव्रती:
Karta (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootśiva (प्रातिपदिक) + vratin (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (शिवस्य व्रती); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘वैश्यः’ इति विशेषणम्
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Reason)
TypeIndeclinable
Roottasmāt (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतद्-शब्दस्य पञ्चमी-एकवचनरूपं निपातार्थे; हेत्वर्थक-अव्ययप्रायः (therefore/from that reason)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
प्रवेक्ष्यामिwill enter
प्रवेक्ष्यामि:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + विश् (धातु)
Formलृट्-लकारः (Simple future); उत्तम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
सहtogether with
सह:
Sahārtha (Accompaniment)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
Formअव्ययम्; सहार्थक-उपपद (with)
अनेनwith this (man)
अनेन:
Sahakāraka (Companion)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम् (Instrumental singular); ‘सह’ इत्यस्य सहचर
हुताशनम्the fire (fire-eater)
हुताशनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roothuta (कृदन्त, क्त) + aśana (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समासः; पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
सधर्मचारिणीa wife who follows her husband in dharma
सधर्मचारिणी:
Karta (Predicate noun)
TypeNoun
Rootsa (उपसर्ग/प्रातिपदिक) + dharma (प्रातिपदिक) + cāriṇī (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (सह धर्मे चरति इति); स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; उक्त-शब्देन सह सम्बन्धः
इतिthus
इति:
Vākyārtha-marker (Quotation)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्ययम्; इत्यादि-उद्धरणसूचकः (quotative particle)
उक्तम्is said
उक्तम्:
Kriyā (Passive predicate)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) → ukta (कृदन्त, क्त)
Formकर्मणि-प्रयोगे क्त-प्रत्ययान्तं; नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; ‘सधर्मचारिणी’ इत्यस्य विधानम् (it is said)
सत्यम्true
सत्यम्:
Pratijñā (Predicate)
TypeNoun
Rootsatya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; ‘एतत्’ इत्यस्य विधेय (predicate)
एतत्this
एतत्:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्
हिindeed
हि:
Nipāta (Emphasis/Reason)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्ययम्; निश्चय/कारणार्थक-निपातः (indeed/for)
पश्यथsee, witness
पश्यथ:
Kriyā (Command)
TypeVerb
Rootपश् (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative); मध्यम-पुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्

The woman (veśyā/yuvatī)

Scene: The woman steps toward the blazing pyre, declaring her intent; the crowd recoils; the fire’s light splits faces into shock and sorrow; the phrase ‘sadharmacāriṇī’ hangs like a vow in the air.

Ś
Śiva
Ś
Śiva-vrata
H
Hutāśana (Fire)
V
Vaiśya

FAQs

It frames accountability (karma) and truth (satya) as dharmic imperatives, while honoring the gravity of vows undertaken for Śiva.

No specific tīrtha is named in this excerpt.

No general prescription is given; the verse narrates an intended act of entering fire (hutāśana-praveśa) tied to personal accountability.