Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 52

हाहाकारं ततः सर्वे दानवाश्चक्रुरातुराः । तालमेघस्ततः क्रुद्धो रथारूढो विनिर्गतः । ददृशे केशवं पार्थ शङ्खचक्रगदाधरम्

hāhākāraṃ tataḥ sarve dānavāścakrurāturāḥ | tālameghastataḥ kruddho rathārūḍho vinirgataḥ | dadṛśe keśavaṃ pārtha śaṅkhacakragadādharam

Alors tous les dānavas, accablés, poussèrent un grand cri de détresse. Puis Tālamēgha, courroucé, sortit monté sur son char, et il vit Keśava — ô Pārtha — portant la conque, le disque et la massue.

हाहाकारम्a cry of lamentation
हाहाकारम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहाहाकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
ततःthen
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
दानवाःdemons (Dānavas)
दानवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
चक्रुःmade, uttered
चक्रुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
आतुराःdistressed
आतुराः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआतुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण
तालमेघःTālamegha
तालमेघः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतालमेघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
ततःthen
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रुद्ध (कृदन्त; √क्रुध् धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) — 'angered'
रथारूढःmounted on a chariot
रथारूढः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरथ + आरूढ (कृदन्त; √रुह् धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सप्तमी-तत्पुरुषः (रथे आरूढः); क्त-कृदन्त
विनिर्गतःcame out
विनिर्गतः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootविनिर्गत (कृदन्त; वि+निर्+√गम् धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) — 'having come out'
ददृशेsaw
ददृशे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
केशवम्Keśava (Kṛṣṇa)
केशवम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकेशव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
पार्थO Pārtha (Arjuna)
पार्थ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपार्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
शङ्खचक्रगदाधरम्bearing conch, discus, and mace
शङ्खचक्रगदाधरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशङ्ख + चक्र + गदा + धर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समाहार/उपपद-तत्पुरुषः: (शङ्खं च चक्रं च गदां च धरति इति)

Narrator (addressing 'Pārtha' indicates a narrative frame; likely a Purāṇic narrator recounting to a listener)

Tirtha: Revā-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Scene: Demons wail in distress; Tālamēgha, furious, rides out on his chariot; he beholds Keśava radiant, holding conch, discus, and mace—an iconic, frontal darśana.

D
Dānavas
T
Tālamēgha
K
Keśava (Kṛṣṇa)
P
Pārtha (Arjuna)

FAQs

When adharma gathers, the Lord’s sovereign presence—marked by His divine emblems—becomes the refuge and the turning point.

The Revā (Narmadā) sacred landscape forms the broader mahātmya setting, though the verse spotlights the battle scene.

None; the verse is descriptive, emphasizing the Lord’s iconography and the daityas’ fear.