Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 97

Devanagari script

इति ते कथितं सर्वं तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम् । धर्म्यं यशस्यमायुष्यं स्वर्ग्यं संशुद्धिकृन्नृणाम्

Transliteration

iti te kathitaṃ sarvaṃ tīrthamāhātmyamuttamam | dharmyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ svargyaṃ saṃśuddhikṛnnṛṇām

Translation

Ainsi t’a été entièrement dite la suprême grandeur de ce tīrtha. Elle apporte dharma, renommée, longue vie, ciel, et purification intérieure aux êtres humains.

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker/वाक्यसम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय, इत्यर्थक-निपात (quotative/closure)

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी (6th/Gen or 4th/Dat), एकवचन; एतत्-प्रयोगे सामान्यतः चतुर्थी (to you)

• कथितम्: told, narrated
• कथितम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कथ् (धातु) → कथित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त/PPP), कर्मणि भाव (it has been told)

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• तीर्थमाहात्म्यम्: the greatness of the pilgrimage-place
• तीर्थमाहात्म्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (तीर्थस्य माहात्म्यम्)

• उत्तमम्: excellent, supreme
• उत्तमम्: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• धर्म्यम्: righteous, conducive to dharma
• धर्म्यम्: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: धर्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• यशस्यम्: fame-giving
• यशस्यम्: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यशस्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• आयुष्यम्: life-promoting
• आयुष्यम्: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आयुष्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• स्वर्ग्यम्: heavenly, leading to heaven
• स्वर्ग्यम्: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्वर्ग्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• संशुद्धिकृत्: causing purification
• संशुद्धिकृत्: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-शुध् (धातु) + कृत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (संशुद्धिं करोति)

• नृणाम्: of men
• नृणाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: नृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन

Speaker

Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīrtha (and its connected circuit)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: King (nṛpa)

Visual Art Cues

Scene: The narrator concludes to the king: a scroll-like presentation of the tīrtha’s greatness; symbolic icons of dharma (scale), fame (banner), longevity (kalasha), heaven (celestial gate), purification (clear water).

Characters & Entities

• Tīrtha (sacred ford/pilgrimage site)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrthas are portrayed as dharma-amplifiers: they refine conduct, cleanse sin, and elevate the pilgrim’s destiny.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse summarizes the previously described tīrtha-māhātmya within Revā-khaṇḍa (centered on Revā-region pilgrimage and connected sites like Prabhāsa).

What ritualistic prescription is mentioned?

No single rite is specified here; it functions as a general phalāśruti praising tīrtha-visit and associated observances.