Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 9

पक्षिरूपं समास्थाय अतोऽत्राहं समागतः । किमर्थमातुरो भूत्वा भ्रमसीत्थं महार्णवे

pakṣirūpaṃ samāsthāya ato'trāhaṃ samāgataḥ | kimarthamāturo bhūtvā bhramasītthaṃ mahārṇave

Ayant pris la forme d’un oiseau, je suis donc venu ici. Pourquoi, accablé, erres-tu ainsi dans le grand océan ?

पक्षिरूपम्the form of a bird
पक्षिरूपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपक्षि (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पक्षिणः रूपम्)
समास्थायhaving assumed
समास्थाय:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्-आ-स्था (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive); ‘having assumed/taken (a form)’
अतःtherefore
अतः:
Hetu/Reason marker (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थ/तस्मात् (therefore/from that reason)
अत्रhere
अत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb)
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
समागतःhave come/arrived
समागतः:
Kriyā (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-गम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle) परस्मैपदी; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रियार्थे ‘आगतः अस्मि’ (I have come)
किमर्थम्why
किमर्थम्:
Prashna (प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक (interrogative adverb) ‘कस्य अर्थः’ → ‘why/for what purpose’
आतुरःdistressed/afflicted
आतुरः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआतुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (to the implied ‘त्वम्’)
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभू (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund); ‘having become’
भ्रमसिyou wander
भ्रमसि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभ्रम् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन, परस्मैपद
इत्थम्thus/in this way
इत्थम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootइत्थम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (manner adverb)
महार्णवेin the great ocean
महार्णवे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + अर्णव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; कर्मधारयः ‘महान् अर्णवः’

Mahādeva (Śiva) (continuing response in bird-form context)

Tirtha: Revā (Narmadā) narrative frame; ocean episode as purāṇic prelude

Type: kshetra

Listener: Nareśvara (king) addressed as ‘O king of men’ in surrounding verses

Scene: A radiant divine being in bird-form hovers above a vast churning ocean, addressing a weary brāhmaṇa/pilgrim adrift; wind-tossed waves, dramatic sky.

M
Mahādeva (Śiva)
M
Mārkaṇḍeya
M
Mahārṇava

FAQs

The Lord approaches beings in accessible forms and guides them through compassionate inquiry toward understanding and refuge.

No specific tīrtha is named; the setting remains the cosmic ocean of dissolution.

None explicitly; the verse continues the revelatory dialogue.