Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 31

Devanagari script

केचिद्गङ्गाजले नष्टाः केचिन्नष्टाः सरस्वतीम् । केचिन्महोदधौ लीनाः प्रविष्टा विन्ध्यकन्दरे

Transliteration

kecidgaṅgājale naṣṭāḥ kecinnaṣṭāḥ sarasvatīm | kecinmahodadhau līnāḥ praviṣṭā vindhyakandare

Translation

Certains disparurent dans les eaux de la Gaṅgā ; d’autres s’évanouirent dans la Sarasvatī ; certains se fondirent dans le grand océan ; et d’autres entrèrent dans les grottes des monts Vindhya.

Word by Word

• केचित्: some
• केचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क-चित् (प्रातिपदिक; सर्वनाम)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा (1st), बहुवचनम्

• गङ्गाजले: in the waters of the Ganga
• गङ्गाजले: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गङ्गा (प्रातिपदिक) + जल (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (गङ्गायाः जलम्); नपुंसकलिङ्गः, सप्तमी (7th), एकवचनम्

• नष्टाः: perished / disappeared
• नष्टाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: नश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृत् (past participle, क्त), पुंलिङ्गः, प्रथमा (1st), बहुवचनम्

• केचित्: some
• केचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क-चित् (प्रातिपदिक; सर्वनाम)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा (1st), बहुवचनम्

• नष्टाः: perished / disappeared
• नष्टाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: नश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृत् (past participle, क्त), पुंलिङ्गः, प्रथमा (1st), बहुवचनम्

• सरस्वतीम्: (into) Sarasvatī (river)
• सरस्वतीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सरस्वती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, द्वितीया (2nd), एकवचनम्; गत्यर्थे कर्म (object of implied motion/entry)

• केचित्: some
• केचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क-चित् (प्रातिपदिक; सर्वनाम)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा (1st), बहुवचनम्

• महोदधौ: in the great ocean
• महोदधौ: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + उदधि (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारयः (महान् उदधिः); पुंलिङ्गः, सप्तमी (7th), एकवचनम्

• लीनाः: merged / dissolved
• लीनाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: ली (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृत् (past participle, क्त), पुंलिङ्गः, प्रथमा (1st), बहुवचनम्

• प्रविष्टाः: entered
• प्रविष्टाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: प्र-विश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृत् (past participle, क्त), पुंलिङ्गः, प्रथमा (1st), बहुवचनम्

• विन्ध्यकन्दरे: in the caves of the Vindhya
• विन्ध्यकन्दरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: विन्ध्य (प्रातिपदिक) + कन्दर (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (विन्ध्यस्य कन्दरम्); नपुंसकलिङ्गः, सप्तमी (7th), एकवचनम्

Speaker

Narrator (contextual; speaker not explicit in snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gaṅgā / Sarasvatī (as tīrtha refuges in the narrative)

Type: river

Visual Art Cues

Scene: Multiple vignettes: serpentine beings slip beneath Gaṅgā’s ripples; others sink into Sarasvatī’s shimmering, half-hidden stream; some dissolve into a vast ocean horizon; others enter dark Vindhya caves framed by rugged cliffs.

Characters & Entities

• Gaṅgā
• Sarasvatī
• Mahodadhi (Ocean)
• Vindhya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The verse maps a sacred landscape, implying that beings run across famed waters and mountains; yet sanctity is fulfilled by right conduct and devotion, not mere location.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Gaṅgā and Sarasvatī are invoked as sacred waters; Vindhya and the ocean appear as puranic refuges rather than explicit tīrtha-phala praise in this line.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly, though rivers like Gaṅgā and Sarasvatī commonly imply snāna (holy bathing) in broader puranic practice.