Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 83

दृष्ट्वा कन्यां च तां दैत्यो मूर्च्छया पतितो भुवि । पतितेन तु दृष्टैका कन्या वटतले स्थिता

dṛṣṭvā kanyāṃ ca tāṃ daityo mūrcchayā patito bhuvi | patitena tu dṛṣṭaikā kanyā vaṭatale sthitā

À la vue de cette jeune fille, le Daitya tomba à terre, frappé d’évanouissement. Et, gisant ainsi, il aperçut une vierge debout sous le banian.

दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया (prior action): 'having seen'
कन्याम्the maiden
कन्याम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
ताम्her/that (female)
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
दैत्यःthe demon
दैत्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
मूर्च्छयाby fainting
मूर्च्छया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमूर्च्छा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
पतितःfallen
पतितः:
Karta (Subject-predicate/कर्ता-विशेषण)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भावे/कर्मणि: 'fallen'
भुविon the ground
भुवि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक: भुव्/भूमि-सम्बद्ध)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
पतितेनby the fallen one
पतितेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; 'by the fallen (one)'
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषणार्थक अव्यय (particle: but/indeed)
दृष्टाseen
दृष्टा:
Karta (Subject-predicate/कर्ता-विशेषण)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'seen'
एकाalone/one
एका:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; संख्यावाचक विशेषण
कन्याthe maiden
कन्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वटतलेat the base of the banyan tree
वटतले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवट-तल (प्रातिपदिक)
Formसमास: वटस्य तलम् (षष्ठी-तत्पुरुष); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
स्थिताstood/was situated
स्थिता:
Karta (Subject-predicate/कर्ता-विशेषण)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'standing/remaining'

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced: Āvantya Khaṇḍa narrative style)

Tirtha: Revā (Narmadā) tīra

Type: kshetra

Scene: On a riverbank tīrtha, a daitya collapses in a faint upon seeing a radiant maiden; beneath a spreading banyan tree another maiden stands, still and watchful, as if the place itself is a witness.

D
Daitya
V
Vaṭa (banyan tree)

FAQs

Infatuation can cause collapse of judgment and strength; the Purāṇa uses this to underline the need for self-control.

Revā-kṣetra; even its trees and groves are framed as spiritually charged settings for transformative events.

No ritual is mentioned in this verse.