Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 6

पश्य पश्य महादेव धूमाशी तिष्ठते नरः । प्रसीद तं कुरुष्वाद्य देहि शीघ्रं वरं विभो

paśya paśya mahādeva dhūmāśī tiṣṭhate naraḥ | prasīda taṃ kuruṣvādya dehi śīghraṃ varaṃ vibho

«Vois, vois, ô Mahādeva : cet homme se tient ici, se nourrissant de fumée. Sois-lui favorable aujourd’hui, ô Seigneur ; accorde-lui vite une grâce.»

पश्यsee!
पश्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative), परस्मैपदम्, मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन
पश्यlook!
पश्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलोट्, परस्मैपदम्, मध्यमपुरुष, एकवचन (पुनरुक्ति/for emphasis)
महादेवO Mahādeva
महादेव:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहादेव (प्रातिपदिक; महा + देव)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (vocative), एकवचन
धूमाशीsmoke-eating
धूमाशी:
Karta-anvayi visheshana (कर्तृसम्बन्धि विशेषण)
TypeAdjective
Rootधूमाशी (प्रातिपदिक; धूम + आशी)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
तिष्ठतेstands
तिष्ठते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट्, आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन
नरःthe man
नरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रसीदbe gracious
प्रसीद:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र- सद् (धातु)
Formलोट्, परस्मैपदम्, मध्यमपुरुष, एकवचन
तम्to him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
कुरुष्वdo, grant
कुरुष्व:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट्, मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद-रूपम् (कुरुष्व)
अद्यtoday, now
अद्य:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (today/now)
देहिgive
देहि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलोट्, परस्मैपदम्, मध्यमपुरुष, एकवचन
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपे नपुंसक-द्वितीया एकवचन (adverbial accusative)
वरम्a boon
वरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
विभोO Lord
विभो:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

Pārvatī (inferred from immediate narrative context)

Tirtha: Gaṅgā-taṭa (implied)

Type: ghat

Scene: Umā points toward the smoke-fed tapasvin, urging Mahādeva to look and grant a boon; Śiva stands composed, listening. The tapasvin remains inverted amid smoke, river shimmering nearby.

M
Mahādeva (Śiva)
P
Pārvatī
A
Ascetic (naraḥ)

FAQs

Compassionate intercession and divine mercy respond to sincere tapas, even when the austerity is extreme.

The broader Revā/Narmadā sacred landscape is implied; no particular tīrtha is named in this verse.

An austerity is described—subsisting on smoke (dhūmāśī)—but no formal rite like snāna or dāna is specified.