Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 28

वायुवेगेन सम्प्राप्तो यत्र देवो महेश्वरः । आगतं दानवं दृष्ट्वा वृषो वचनमब्रवीत्

vāyuvegena samprāpto yatra devo maheśvaraḥ | āgataṃ dānavaṃ dṛṣṭvā vṛṣo vacanamabravīt

Rapide comme le vent, il parvint au lieu où se tenait le Deva, Maheśvara. Voyant le Dānava s’avancer, Vṛṣa prononça ces paroles.

वायु-वेगेनby the speed of the wind
वायु-वेगेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक) + वेग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (वायोः वेगः) — Instrumental singular (means)
सम्प्राप्तःarrived
सम्प्राप्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootसम्-प्र-आप् (धातु) → सम्प्राप्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि प्रयोगः — past participle ‘having arrived/arrived’
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बन्धबोधक-क्रियाविशेषण (स्थानवाचक) — indeclinable adverb ‘where’
देवःthe god
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular
महेश्वरःMaheśvara (Śiva)
महेश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; देवस्य विशेषण/अप्पोजिशन — Nominative singular
आगतम्come/arrived
आगतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootआ-गम् (धातु) → आगत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘दानवम्’ इति विशेषणम् — Accusative singular neuter used adjectivally
दानवम्the demon (Dānava)
दानवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Accusative singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund) — ‘having seen’
वृषःthe bull (Vṛṣa/Nandin)
वृषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवृष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular
वचनम्words; a statement
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Accusative singular
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — imperfect 3rd sg ‘said/spoke’

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating

Tirtha: Revā (Narmadā) kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Scene: A wind-swift arrival at Mahādeva’s station; a Dānava approaches; Vṛṣa/Nandin turns alert and speaks, poised to act as protector and conveyance.

M
Maheśvara (Śiva)
V
Vṛṣa/Vṛṣabha (Nandin/Bull)
D
Dānava

FAQs

In crisis, the devotee seeks the Lord as the final refuge, and the Lord’s retinue acts swiftly to safeguard the divine mission.

The Revā Khaṇḍa’s sacred geography (Revā/Narmadā) is the overarching frame; this verse does not specify a named tīrtha.

None.