Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 48

दुर्धर्षा दुर्निरीक्ष्याश्च इतश्चेतश्च चञ्चलाः । व्याहरन्तः शुभां वाचं न तत्र गतिरस्ति वै

durdharṣā durnirīkṣyāśca itaścetaśca cañcalāḥ | vyāharantaḥ śubhāṃ vācaṃ na tatra gatirasti vai

«Elles étaient invincibles et même difficiles à soutenir du regard, allant et venant sans cesse. Bien qu’elles proférassent des paroles suaves, il n’y avait là, en vérité, aucune issue».

दुर्धर्षाःhard to overpower
दुर्धर्षाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootdur + dharṣa (प्रातिपदिक); समासः
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्; विशेषणम्; कर्मधारयः (hard to be attacked/overpowered)
दुर्निरीक्ष्याःhard to behold
दुर्निरीक्ष्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootdur + nirīkṣya (प्रातिपदिक); समासः
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्; विशेषणम्; कर्मधारयः (hard to look at)
and
:
Avyaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
इतश्here/this way
इतश्:
Avyaya (Modifier/अव्यय-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootitaḥ (अव्यय)
Formदिशावाचक-अव्ययम् (directional adverb: from here/this way)
चेतश्there/that way
चेतश्:
Avyaya (Modifier/अव्यय-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootcetaḥ (अव्यय)
Formदिशावाचक-अव्ययम् (directional adverb: there/that way)
and
:
Avyaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
चञ्चलाःrestless
चञ्चलाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootcañcala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्; विशेषणम्
व्याहरन्तःuttering/speaking
व्याहरन्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootvi-ā-hṛ (धातु) + śatṛ (शतृ)
Formशतृ-प्रत्ययान्तः वर्तमानकाले कृदन्तः (present active participle); पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्
शुभाम्auspicious
शुभाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootśubha (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम्
वाचम्speech/words
वाचम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvāc (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्
not
:
Avyaya (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम् (negation)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम्
गतिःescape/way out
गतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootgati (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्
अस्तिis/exists
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootas (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
वैindeed
वै:
Avyaya (Emphasis/निश्चय)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक/खल्वर्थक-अव्ययम् (emphatic particle)

Viprāḥ (continuing their report)

Tirtha: Revā-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Listener: Mahārāja (via narrator)

Scene: The fearsome figures move rapidly in different directions, eyes flashing; their mouths form gentle, inviting words while the space around them feels like a trap with no exit.

V
vipra (implied)
G
gati (escape/way)

FAQs

Pleasant words are not always safety; dharma requires vigilance and discernment in unsettling situations.

The Revā/Narmadā pilgrimage context remains primary, framing the episode as part of the tīrtha journey.

No explicit ritual; the verse emphasizes the experiential peril within the narrative.