Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 17

क्रीडन्बालमृगैः सार्द्धं प्रत्यहं स मुनेः सुतः । कदाचिद्दैवयोगेन ऋक्षशृङ्गो ममार सः

krīḍanbālamṛgaiḥ sārddhaṃ pratyahaṃ sa muneḥ sutaḥ | kadāciddaivayogena ṛkṣaśṛṅgo mamāra saḥ

Jouant chaque jour avec les faons, ce fils du sage—Ṛkṣaśṛṅga—un jour, par le retournement du destin, rencontra la mort.

क्रीडन्playing
क्रीडन्:
Karta (Agent as participle/कर्ता)
TypeVerb
Rootक्रीड् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ/Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; परस्मैपदी-धातु
बालमृगैःwith young deer
बालमृगैः:
Sahakari (Association/सहकारि; सह-भाव)
TypeNoun
Rootबाल (प्रातिपदिक) + मृग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; समासः—बालमृगाः = बालाश्च ते मृगाः (कर्मधारय)
सार्द्धम्together with
सार्द्धम्:
Sahakari (Association/सहकारि)
TypeIndeclinable
Rootसार्द्धम् (अव्यय)
Formअव्यय (सह/with—सहयोगार्थक)
प्रत्यहम्every day
प्रत्यहम्:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय) + अहन्/अह (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समासः; अव्यय (कालवाचक/adverb)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
मुनेःof the sage
मुनेः:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
सुतःson
सुतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कदाचित्once/sometime
कदाचित्:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकदाचित् (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक/temporal adverb)
दैवयोगेनby chance/fate’s conjunction
दैवयोगेन:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootदैव (प्रातिपदिक) + योग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—दैवयोगः = दैवेन योगः/दैवसम्बन्धी योगः (तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुष)
ऋक्षशृङ्गःṚkṣaśṛṅga (name)
ऋक्षशृङ्गः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋक्ष (प्रातिपदिक) + शृङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—ऋक्षशृङ्गः = ऋक्षस्य शृङ्गः (षष्ठी-तत्पुरुष); (व्यक्तिनाम/नामधेय)
ममारdied
ममार:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootमृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (पुनरुक्ति/अनुवादार्थ)

Īśvara (Śiva) (deduced from immediate narrative context in Revā Khaṇḍa)

Scene: A poignant forest scene: a youthful figure associated with Ṛkṣaśṛṅga amid playful fawns; the moment turns tragic as he collapses, with the herd startled; the forest and ravines loom, emphasizing the suddenness of fate.

Ṛkṣaśṛṅga

FAQs

Even the virtuous are subject to impermanence; purāṇic narratives use such turns to point toward dharma, detachment, and higher refuge.

The Mandāraka forest setting within Revā Khaṇḍa, where the pivotal event occurs.

None in this verse; it introduces a narrative crisis that typically leads to later prescriptions or tīrtha benefits.