Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

उत्तानपाद उवाच । द्विजाश्च कीदृशाः पूज्या अपूज्याः कीदृशाः स्मृताः । श्राद्धे वैवाहिके कार्ये दाने चैव विशेषतः

uttānapāda uvāca | dvijāśca kīdṛśāḥ pūjyā apūjyāḥ kīdṛśāḥ smṛtāḥ | śrāddhe vaivāhike kārye dāne caiva viśeṣataḥ

Uttānapāda dit : «Quels sont les deux-fois-nés dignes d’être honorés, et quels sont ceux que l’on tient pour indignes—surtout lors du śrāddha pour les ancêtres, dans les cérémonies de mariage, et tout particulièrement au moment du dāna ?»

उत्तानपादःUttānapāda
उत्तानपादः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootउत्तानपाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन
द्विजाःBrahmins (twice-born)
द्विजाः:
Karta (Topic/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
कीदृशाःof what kind?
कीदृशाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकीदृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; प्रश्नवाचक-विशेषणम्
पूज्याःworthy of worship
पूज्याः:
Karta-predicative (Vidheya/विधेय)
TypeAdjective
Rootपूज्य (कृदन्त/प्रातिपदिक; √पूज्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विधेय-विशेषणम्; भाव्य/यत्-प्रत्यय (gerundive)
अ-पूज्याःnot worthy of worship
अ-पूज्याः:
Karta-predicative (Vidheya/विधेय)
TypeAdjective
Rootपूज्य (कृदन्त/प्रातिपदिक; √पूज्) + अ (निषेध-उपसर्ग)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; नञ्-पूर्वक; विधेय-विशेषणम्
कीदृशाःof what kind?
कीदृशाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकीदृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; प्रश्नवाचक-विशेषणम्
स्मृताःare regarded/are said
स्मृताः:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृत (कृदन्त; √स्मृ)
Formभूतकालिक-कर्तरि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मणि/भावे प्रयोगे ‘are considered/are said’ इत्यर्थे
श्राद्धेin śrāddha (ancestral rite)
श्राद्धे:
Adhikarana (Domain/अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विषय-अधिकरण (in the context of)
वैवाहिकेin a wedding-related
वैवाहिके:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवैवाहिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (कार्ये)
कार्येrite/act to be done
कार्ये:
Adhikarana (Domain/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
दानेin giving (charity)
दाने:
Adhikarana (Domain/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
एवindeed/especially
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय
विशेषतःparticularly
विशेषतः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)

Uttānapāda

Tirtha: Revā (Narmadā) tīrtha sphere (contextual)

Type: river

Scene: King Uttānapāda, seated in a modest royal court or hermitage setting, respectfully questions a sage/deity about which brāhmaṇas are to be honored or avoided in śrāddha, marriage, and dāna.

U
Uttānapāda
D
dvija
Ś
śrāddha
D
dāna

FAQs

Ritual merit depends not only on the act (śrāddha/dāna) but also on choosing ethically qualified recipients.

No specific tīrtha is named in this verse; it introduces dharma criteria within the Revā Khaṇḍa setting.

It frames a dharma inquiry about who should or should not be honored/selected during śrāddha, marriage rites, and dāna.