Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 51

देवो व्यसर्जयत्सार्पं क्रोधाविष्टेन चेतसा । मारुतं नाशितं बाणैः सर्पैस्तत्र न संशयः

devo vyasarjayatsārpaṃ krodhāviṣṭena cetasā | mārutaṃ nāśitaṃ bāṇaiḥ sarpaistatra na saṃśayaḥ

Le Deva, l’esprit saisi de colère, lança l’Arme des Serpents. Par ces flèches semblables à des serpents, la force du vent y fut détruite, sans aucun doute.

devaḥthe god (Śiva)
devaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
vyasarjayatreleased/let loose
vyasarjayat:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootsṛj (सृज् धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; उपसर्गः वि-
sārpamthe serpent(-weapon)
sārpam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsārpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (सार्पम् अस्त्रम्) संक्षेपेण
krodha-āviṣṭenapossessed by anger
krodha-āviṣṭena:
Karana (Instrumental qualifier/करण)
TypeAdjective
Rootkrodha + āviṣṭa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; तृतीया-तत्पुरुषार्थः ‘क्रोधेन आविष्टः’ (possessed by anger); विशेषणम् (cetasā)
cetasāwith (his) mind
cetasā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootcetas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
mārutamthe wind-weapon
mārutam:
Karta (Subject of passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootmāruta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (मारुतम् अस्त्रम्) संक्षेपेण
nāśitamwas destroyed
nāśitam:
Kriya (Result state/क्रिया)
TypeVerb
Rootnaś (नश् धातु)
Formकृदन्त-भूतकर्मणि (PPP/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
bāṇaiḥby arrows
bāṇaiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootbāṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
sarpaiḥby serpents
sarpaiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootsarpa (प्रातिपदik)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
tatrathere/in that matter
tatra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय
nano/not
na:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
saṃśayaḥdoubt
saṃśayaḥ:
Karta (Predicate nominal/कर्ता)
TypeNoun
Rootsaṃśaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Narrator (contextual Purāṇic narrator; likely Sūta/Lomaharṣaṇa)

Tirtha: Revā-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Scene: Śiva, eyes intense, releases the Sārpa-astra: arrows become living serpents that coil through the air, constricting and stilling the raging wind currents.

D
Deva
S
Sārpāstra
M
Marut/Vāyu

FAQs

Unchecked anger fuels conflict, yet the Purāṇas depict even wrath-driven power as operating within an ordered, intelligible cosmos.

The Revā/Narmadā milieu underlies the chapter; this verse itself does not name a particular tīrtha.

None.