Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 50

दानवेन तदा मुक्तं वायव्यास्त्रं रणाजिरे । वारुणं च गतं तात वायव्यास्त्रविनाशितम्

dānavena tadā muktaṃ vāyavyāstraṃ raṇājire | vāruṇaṃ ca gataṃ tāta vāyavyāstravināśitam

Alors, sur le champ de bataille, le Dānava lâcha l’Arme de Vāyu. Et, ô cher, l’Arme de Varuṇa aussi fut neutralisée, détruite par cette arme de Vāyu.

dānavenaby the demon
dānavena:
Kartr-karana (Agent in passive/कर्ता-करण)
TypeNoun
Rootdānava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
tadāthen
tadā:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय
muktamwas released
muktam:
Kriya (Result state/क्रिया)
TypeVerb
Rootmuc (मुच् धातु)
Formकृदन्त-भूतकर्मणि (PPP/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि ‘released’
vāyavyāstramthe Vāyu-weapon (wind missile)
vāyavyāstram:
Karta (Subject of passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootvāyavya + astra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः ‘वायोः सम्बन्धि अस्त्रम्’
raṇājireon the battlefield
raṇājire:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootraṇa + ajira (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; कर्मधारयः ‘रण एव अजिरम्’ = battlefield
vāruṇamthe Varuṇa-weapon
vāruṇam:
Karta (Subject of passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootvāruṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (वारुणम् अस्त्रम्) संक्षेपेण
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
gatamwent away/was dispelled
gatam:
Kriya (Result state/क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (गम् धातु)
Formकृदन्त-भूतकर्मणि (PPP/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘gone/ended’
tātaO dear (sir/son)
tāta:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Roottāta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; संबोधन
vāyavyāstra-vināśitamdestroyed by the Vāyu-weapon
vāyavyāstra-vināśitam:
Karta (Qualifier of subject/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootvāyavya + astra + vināśita (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तृतीया-तत्पुरुषः ‘वायव्यास्त्रेण विनाशितम्’ (destroyed by the Vāyu-weapon); विशेषणम् (vāruṇam)

Narrator (contextual Purāṇic narrator; likely Sūta/Lomaharṣaṇa)

Tirtha: Revā-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Scene: The Dānava unleashes the Vāyavya-astra; roaring winds shred and disperse the watery Varuṇa-force, whipping dust and banners across the battlefield.

D
Dānava
V
Vāyu (Marut)
V
Varuṇa

FAQs

Even powerful forces meet their counter-force; Purāṇic warfare symbolizes the mutual checking of elements under divine law.

The Revā/Narmadā sacred landscape frames the narrative, though the verse itself emphasizes the battle rather than a named tīrtha.

None; the verse is descriptive of astric combat.