Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 91

द्वादशादित्यतीर्थं च तथा सिद्धेश्वराभिधम् । कपिलेश्वरतीर्थं च तथा त्रैविक्रमं शुभम्

dvādaśādityatīrthaṃ ca tathā siddheśvarābhidham | kapileśvaratīrthaṃ ca tathā traivikramaṃ śubham

Il y a aussi le Dwādaśāditya-tīrtha, et le lieu renommé Siddheśvara ; ainsi le Kapileśvara-tīrtha, et l’auguste site appelé Traivikrama.

द्वादशादित्यतीर्थम्the tīrtha of the Twelve Ādityas
द्वादशादित्यतीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootद्वादश (संख्या-प्रातिपदिक) + आदित्य (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; समासः (द्वादशानाम् आदित्यानां तीर्थम्)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रमसूचक
सिद्धेश्वराभिधम्named ‘Siddheśvara’
सिद्धेश्वराभिधम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसिद्धेश्वर (प्रातिपदिक) + अभिध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सिद्धेश्वर-आभिधम् = सिद्धेश्वर-नामकं) विशेषणम् (तीर्थम्)
कपिलेश्वरतीर्थम्Kapileśvara tīrtha
कपिलेश्वरतीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकपिलेश्वर (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कपिलेश्वरस्य तीर्थम्)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रमसूचक
त्रैविक्रमम्Traivikrama (tīrtha/place)
त्रैविक्रमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootत्रैविक्रम (प्रातिपदिक; त्रि + विक्रम)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; समास-निष्पन्न नाम (त्रिविक्रमसम्बन्धि)
शुभम्auspicious
शुभम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषणम् (त्रैविक्रमम्/तीर्थम्)

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced for Āvantya/Revā narrative frame)

Tirtha: Dwādaśāditya-tīrtha; Siddheśvara; Kapileśvara; Traivikrama

Type: kshetra

Scene: A sunrise arghya scene at a solar tīrtha with twelve small sun-disks; nearby a Siddheśvara liṅga shrine with yogic ascetic imagery; Kapila-associated shrine with sage Kapila seated; Traivikrama depicted with a giant divine stride/footprint marker near the river.

D
Dwādaśāditya-tīrtha
S
Siddheśvara
K
Kapileśvara
T
Traivikrama

FAQs

The verse frames the Revā region as a confluence of Śaiva and Vaiṣṇava sanctuaries, encouraging broad-based dharma through tīrtha-darśana.

Dwādaśāditya-tīrtha, Siddheśvara, Kapileśvara-tīrtha, and Traivikrama are specifically named.

No explicit prescription is stated; the emphasis is on knowing/approaching these tīrthas for merit.