Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 87

भूतीश्वराह्वयं तीर्थं गङ्गावाहमतः परम् । गौतमेश्वरतीर्थं च दशाश्वमेधिकं तथा

bhūtīśvarāhvayaṃ tīrthaṃ gaṅgāvāhamataḥ param | gautameśvaratīrthaṃ ca daśāśvamedhikaṃ tathā

Le tīrtha appelé Bhūtīśvara ; puis, au-delà, Gaṅgāvāha ; aussi le tīrtha de Gautameśvara ; et de même le lieu fameux pour le mérite de dix sacrifices Aśvamedha.

भूतीश्वराह्वयम्named ‘Bhūtīśvara’
भूतीश्वराह्वयम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभूति (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक) + आह्वय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (भूतीश्वर-नामकं)
तीर्थम्sacred ford
तीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
गङ्गावाहम्Gaṅgāvāha (name of a tīrtha)
गङ्गावाहम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक) + वाह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (गङ्गायाः वाहः/वाहनम्; गङ्गा-प्रवाह-सम्बद्धम्)
अतःthereafter; then
अतः:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थ/अनन्तरार्थ (adverb: ‘thereafter/from here’)
परम्next; further
परम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; (विशेषण/अव्ययीभाववत् प्रयोगः)
गौतमेश्वरतीर्थम्the Gautameśvara tīrtha
गौतमेश्वरतीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगौतम (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (गौतमेश्वर-सम्बद्धं तीर्थम्)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
दशाश्वमेधिकम्connected with ten Aśvamedha sacrifices
दशाश्वमेधिकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदश (प्रातिपदिक) + अश्वमेधिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; समासः—द्विगुः (दश अश्वमेधाः यस्मिन्/सम्बद्धम्)
तथाalso; likewise
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक/प्रकारार्थक (adverb: ‘also/likewise’)

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced for Āvantya/Revā-māhātmya style narration)

Tirtha: Bhūtīśvara; Gaṅgāvāha; Gautameśvara; Daśāśvamedhika

Type: kshetra

Scene: A powerful riverbank shrine sequence: Bhūtīśvara liṅga with protective, earthy aura; a dramatic river bend labeled Gaṅgāvāha with Gaṅgā iconography subtly superimposed; Gautameśvara shrine with sage Gautama presence; a ceremonial marker proclaiming ‘Daśāśvamedhika’ with horse-sacrifice symbolism transformed into tīrtha worship.

B
Bhūtīśvara Tīrtha
G
Gaṅgāvāha
G
Gautameśvara Tīrtha
D
Daśāśvamedhika (ten-Aśvamedha merit site)

FAQs

Pilgrimage merit is equated with great Vedic sacrifices, showing the Purāṇic path of accessible dharma in the age of decline.

Bhūtīśvara-tīrtha, Gaṅgāvāha, Gautameśvara-tīrtha, and Daśāśvamedhika (a merit-equals-ten-Aśvamedhas site).

No explicit ritual is stated; the verse highlights comparative merit (yajña-phala equivalence).