Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 86

गोपेशं कपिलेशं च वैद्यनाथमनुत्तमम् । पिङ्गलेश्वरतीर्थं च सैन्धवायतनं महत्

gopeśaṃ kapileśaṃ ca vaidyanāthamanuttamam | piṅgaleśvaratīrthaṃ ca saindhavāyatanaṃ mahat

Gopeśa et Kapileśa ; l’incomparable Vaidyanātha ; le tīrtha de Piṅgaleśvara ; et le grand sanctuaire connu sous le nom de Saindhavāyatana.

गोपेशम्Gopeśa
गोपेशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगोप (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (गोपस्य ईशः)
कपिलेशम्Kapileśa
कपिलेशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकपिल (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (कपिलस्य ईशः)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
वैद्यनाथम्Vaidyanātha
वैद्यनाथम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवैद्य (प्रातिपदिक) + नाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (वैद्यस्य नाथः)
अनुत्तमम्unsurpassed, excellent
अनुत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनुत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; (विशेषण)
पिङ्गलेश्वरतीर्थम्the Piṅgaleśvara tīrtha
पिङ्गलेश्वरतीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपिङ्गल (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (पिङ्गलेश्वर-सम्बद्धं तीर्थम्)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
सैन्धवायतनम्Saindhava shrine/abode
सैन्धवायतनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसैन्धव (प्रातिपदिक) + आयतन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (सैन्धवस्य आयतनम्/सैन्धव-सम्बद्धम् आयतनम्)
महत्great
महत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; (विशेषण)

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced for Āvantya/Revā-māhātmya style narration)

Tirtha: Gopeśa; Kapileśa; Vaidyanātha; Piṅgaleśvara; Saindhavāyatana

Type: temple

Scene: A grand temple compound (Saindhavāyatana) with multiple subsidiary shrines: Gopeśa with pastoral/cow motifs, Kapileśa with sage Kapila iconography, Vaidyanātha with healing symbols (herb garlands), Piṅgaleśvara with ochre-toned liṅga; pilgrims moving shrine to shrine.

G
Gopeśa
K
Kapileśa
V
Vaidyanātha
P
Piṅgaleśvara Tīrtha
S
Saindhavāyatana

FAQs

Śiva is praised through many local forms; honoring these manifestations is presented as a powerful means of accruing merit and protection.

Gopeśa, Kapileśa, Vaidyanātha, Piṅgaleśvara-tīrtha, and the Saindhavāyatana shrine.

No specific rite is described; the verse is a tīrtha-listing within the Revā Khaṇḍa.