Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 84

कावेरीसङ्गमः पुण्यस्तीर्थं गोपेश्वराह्वयम् । मार्कण्डेशं च नागेशमुदम्बर्याश्च सङ्गमः

kāverīsaṅgamaḥ puṇyastīrthaṃ gopeśvarāhvayam | mārkaṇḍeśaṃ ca nāgeśamudambaryāśca saṅgamaḥ

La confluence avec la Kāverī est méritoire : le tīrtha appelé Gopeśvara ; ainsi Mārkaṇḍeśa et Nāgeśa ; et aussi la confluence avec l’Udambarī.

कावेरीसङ्गमःthe Kāverī confluence
कावेरीसङ्गमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकावेरी (प्रातिपदिक) + सङ्गम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (कावेर्याः सङ्गमः)
पुण्यःholy
पुण्यः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; (विशेषण)
तीर्थम्sacred ford/place of pilgrimage
तीर्थम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
गोपेश्वराह्वयम्named ‘Gopeśvara’
गोपेश्वराह्वयम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगोपेश्वर (प्रातिपदिक) + आह्वय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (गोपेश्वर-आह्वयम् = गोपेश्वर-नामकं)
मार्कण्डेशम्Mārkaṇḍeśa
मार्कण्डेशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमार्कण्ड (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (मार्कण्डस्य ईशः)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
नागेशम्Nāgeśa
नागेशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनाग (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (नागस्य ईशः)
उदम्बर्याःof Udambarī (river/stream)
उदम्बर्याः:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootउदम्बरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
सङ्गमःconfluence
सङ्गमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसङ्गम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced for Āvantya/Revā-māhātmya style narration)

Tirtha: Kāverī-saṅgama; Gopeśvara; Mārkaṇḍeśa; Nāgeśa; Udambarī-saṅgama

Type: sangam

Scene: Two confluences shown on a Narmadā bank map-like tableau: one labeled Kāverī-saṅgama, another Udambarī-saṅgama; between them stand three liṅga shrines—Gopeśvara with cowherd motifs, Mārkaṇḍeśa with a youthful sage, Nāgeśa with serpent canopy symbolism.

K
Kāverī-saṅgama
G
Gopeśvara Tīrtha
M
Mārkaṇḍeśa
N
Nāgeśa
U
Udambarī-saṅgama

FAQs

Confluences and Śiva-lingas together form a sacred network; approaching them is celebrated as a source of puṇya and purification.

The Kāverī confluence, Gopeśvara-tīrtha, Mārkaṇḍeśa, Nāgeśa, and the Udambarī confluence.

No explicit rite is given; the tīrtha-saṅgama context traditionally implies snāna and Śiva worship.