Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

मार्कण्डेय उवाच । तत्रैव सङ्गमे राजन्भक्त्या परमया नृप । प्राणांस्त्यजन्ति ये मर्त्यास्ते यान्ति परमां गतिम्

mārkaṇḍeya uvāca | tatraiva saṅgame rājanbhaktyā paramayā nṛpa | prāṇāṃstyajanti ye martyāste yānti paramāṃ gatim

Mārkaṇḍeya dit : Ô roi, ô souverain, les mortels qui, en cette même confluence, avec une dévotion suprême, abandonnent leur souffle vital, atteignent l’état suprême.

मार्कण्डेयःMārkaṇḍeya
मार्कण्डेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक-अव्यय (locative adverb)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (emphatic particle)
सङ्गमेat the confluence/meeting-place
सङ्गमे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसङ्गम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन
भक्त्याwith devotion
भक्त्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
परमयाsupreme
परमया:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; विशेषण (भक्त्या)
नृपO ruler/king
नृप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन
प्राणान्life-breaths; lives
प्राणान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), बहुवचन
त्यजन्तिabandon/give up
त्यजन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन
येwho
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
मर्त्याःmortals
मर्त्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; ये इति विशेष्य
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; तद्-सम्बन्ध (correlative)
यान्तिgo/attain
यान्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन
परमाम्supreme
परमाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (गतिम्)
गतिम्state/goal; destination
गतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Revā-saṅgama

Type: sangam

Listener: Rājā (king; addressed as rājan/nṛpa)

Scene: At a river confluence, a king listens to sage Mārkaṇḍeya; pilgrims stand with folded hands as the waters meet, suggesting the liminal threshold between life and liberation.

M
Mārkaṇḍeya
S
Saṅgama (confluence)

FAQs

Supreme devotion at a sanctified place at life’s end is presented as a direct path to the highest spiritual attainment.

A sacred saṅgama (confluence) within the Revā Khaṇḍa’s Narmadā tīrtha network.

Bhakti-centered end-of-life observance at the tīrtha (a form of tīrtha-maraṇa/antya-smṛti), rather than a detailed rite.