Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 4

Devanagari script

पृष्टस्त्वयाहं भूपाल पर्वतेऽमरकण्टके । स्थितः संक्षेपतः सर्वं मया तत्कथितं तव

Transliteration

pṛṣṭastvayāhaṃ bhūpāla parvate'marakaṇṭake | sthitaḥ saṃkṣepataḥ sarvaṃ mayā tatkathitaṃ tava

Translation

Ô Roi, lorsque tu m’interrogeas sur le mont Amarakantaka, demeurant en ce lieu, je t’ai tout exposé en abrégé.

Word by Word

• पृष्टः: (I was) asked
• पृष्टः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पृष्ट (कृदन्त; प्रच्छ् धातु)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अहम् इत्यस्य विधेय (predicate)

• त्वया: by you
• त्वया: Karta (Agent in passive/कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

• भूपाल: O king
• भूपाल: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भूपाल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• पर्वते: on the mountain
• पर्वते: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पर्वत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन

• अमरकण्टके: at Amarakantaka
• अमरकण्टके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अमरकण्टक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; पर्वते इत्यस्य विशेषण (appositional locative)

• स्थितः: being situated/standing
• स्थितः: Karta (Subject-state/कर्तृ)
• Type: Verb
• Root: स्थित (कृदन्त; स्था धातु)
• Form: भूतकर्मणि/कर्तरि कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अहम् इत्यस्य विशेषण (describing state)

• संक्षेपतः: briefly
• संक्षेपतः: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: संक्षेपतः (अव्यय; संक्षेप)
• Form: अव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त क्रियाविशेषण (adverb: 'briefly')

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• मया: by me
• मया: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

• तत्: that
• तत्: Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कथितम् इत्यस्य विशेषण (that)

• कथितम्: was narrated
• कथितम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कथित (कृदन्त; कथ् धातु)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सर्वम् इत्यस्य विधेय (predicate)

• तव: to you
• तव: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन

Speaker

Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Amarakantaka

Type: peak

Skanda Dialogue

Listener: Rājā (bhūpāla)

Visual Art Cues

Scene: On Amarakantaka’s wooded slopes near a spring, the king questions Mārkaṇḍeya; the rishi sits in meditation posture, with the nascent Narmadā stream glinting nearby.

Characters & Entities

• Amarakantaka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Holy discourse is anchored in holy places; asking and hearing dharma-kathā at a tīrtha amplifies spiritual orientation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Amarakantaka—the famed sacred mountain associated with the origin-region of the Narmadā.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual; it highlights inquiry (praśna) and listening (śravaṇa) in a sacred setting.