Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 50

कृच्छ्रं चतुर्गुणं प्रोक्तं शुक्लतीर्थे युधिष्ठिर । योजने योजने गत्वा चतुर्विंशतियोजनम् । तत्र तत्र वसेद्यस्तु सुचिरं नृवरोत्तम

kṛcchraṃ caturguṇaṃ proktaṃ śuklatīrthe yudhiṣṭhira | yojane yojane gatvā caturviṃśatiyojanam | tatra tatra vasedyastu suciraṃ nṛvarottama

À Śukla-tīrtha, ô Yudhiṣṭhira, le fruit du Kṛcchra est déclaré quadruple. Parcourant yojana après yojana jusqu’à vingt-quatre yojanas, celui qui demeure longtemps en chaque lieu, ô le meilleur des hommes, affermit son observance dans le mérite.

कृच्छ्रम्kṛcchra penance
कृच्छ्रम्:
Karma/Predicative (Topic)
TypeNoun
Rootकृच्छ्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चतुर्गुणम्fourfold
चतुर्गुणम्:
Karma/Predicative (Complement)
TypeAdjective
Rootचतुर्-गुण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—चतुर् + गुण (कर्मधारय)
प्रोक्तम्is declared
प्रोक्तम्:
Kriya (Verbal predicate/क्रियासमासार्थ)
TypeVerb
Rootप्र-√वच् (धातु)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘said/declared’
शुक्लतीर्थेat Śukla-tīrtha
शुक्लतीर्थे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशुक्ल-तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—शुक्ल + तीर्थ (कर्मधारय)
युधिष्ठिरO Yudhiṣṭhira
युधिष्ठिर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
योजनेat (each) yojana
योजने:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयोजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
योजनेat (each) yojana
योजने:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयोजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (पुनरुक्ति)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having gone’
चतुर्विंशतियोजनम्twenty-four yojanas (distance)
चतुर्विंशतियोजनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचतुर्विंशति-योजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समासः—चतुर्विंशति (24) + योजन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (adverb of place)
तत्रthere (at each place)
तत्र:
Adhikarana (Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (adverb of place; पुनरुक्ति)
वसेत्should dwell
वसेत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√वस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तुindeed / but
तु:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (contrastive particle)
सुचिरम्for a long time
सुचिरम्:
Sambandha (Temporal adverb/काल)
TypeIndeclinable
Rootसुचिर (प्रातिपदिक/अव्ययभाव)
Formअव्यय (adverb: for a long time)
नृवरोत्तमO best of men
नृवरोत्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृवरोत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; समासः—नृवर + उत्तम (कर्मधारय)

Unspecified (Revā Khaṇḍa narrative voice, addressing Yudhiṣṭhira)

Tirtha: Śukla-tīrtha

Type: ghat

Listener: Yudhiṣṭhira

Scene: A long riverbank pilgrimage: the king’s party advances one yojana at a time, stopping at marked ghāṭs; at Śukla-tīrtha a bright, ‘white’ sanctified bank with a small shrine and many lamps; the sage emphasizes fourfold Kṛcchra fruit and the value of prolonged stays.

Ś
Śukla-tīrtha
Y
Yudhiṣṭhira

FAQs

Pilgrimage is not mere movement; sustained staying and disciplined stages deepen the purificatory power of the yātrā.

Śukla-tīrtha is singled out as granting fourfold Kṛcchra merit.

Travel in measured stages (yojana by yojana) up to twenty-four yojanas, and reside at each station for an extended period.