Previous Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 12

नित्यं च नृपतिश्रेष्ठ चतुर्दश्यष्टमीषु च । शिवमभ्यर्च्य विप्रांश्च भोजयेद्भक्तितो वरान्

nityaṃ ca nṛpatiśreṣṭha caturdaśyaṣṭamīṣu ca | śivamabhyarcya viprāṃśca bhojayedbhaktito varān

Et chaque jour, ô meilleur des rois—surtout aux quatorzième et huitième jours lunaires—après avoir adoré Śiva, qu’il nourrisse avec dévotion d’excellents brāhmaṇas.

नित्यम्always
नित्यम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formकालवाचक-अव्ययप्रयोगः (adverb: always)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
नृपति-श्रेष्ठO best of kings
नृपति-श्रेष्ठ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृपति (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘नृपतीनां श्रेष्ठः’
चतुर्दशी-अष्टमीषुon the fourteenth and eighth lunar days
चतुर्दशी-अष्टमीषु:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचतुर्दशी (प्रातिपदिक) + अष्टमी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, बहुवचनम्; इतरेतर-द्वन्द्वः (चतुर्दश्यां अष्टम्यां च)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
शिवम्Śiva
शिवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
अभ्यर्च्यhaving worshipped
अभ्यर्च्य:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootअभि-√अर्च् (धातु) → अभ्यर्च्य (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तम् (gerund); ‘अभ्यर्च्य’ = सम्यक् अर्चयित्वा
विप्रान्brāhmaṇas
विप्रान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
भोजयेत्should feed
भोजयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु) → भोजय (णिच्)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्; णिच्-प्रयोगः (causative) ‘भोजयेत्’ = भोजयेत्/भोजयितव्यान् करोति
भक्तितःwith devotion
भक्तितः:
Sambandha (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त-अव्ययम् (ablatival adverb): ‘भक्तितः’ = भक्त्या/भक्त्या सह
वरान्excellent, worthy
वरान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘विप्रान्’ इति विशेषणम्

Mārkaṇḍeya (addressing Yudhiṣṭhira)

Tirtha: Revā-tīrtha (Śiva worship with annadāna)

Type: kshetra

Listener: Nṛpatiśreṣṭha (best of kings), contextually Yudhiṣṭhira

Scene: After Śiva worship, a devotee/king sponsors a meal: seated brāhmaṇas receiving food with reverence; pūjā items still visible; emphasis on aṣṭamī/caturdaśī calendar marks (moon phase in sky or almanac).

Y
Yudhiṣṭhira
Ś
Śiva
B
Brāhmaṇas
C
Caturdaśī
A
Aṣṭamī

FAQs

True worship culminates in compassionate dharma—honoring Śiva is joined with serving the worthy through charitable feeding.

The instruction is given within the Revā Khaṇḍa setting, where practices are framed around the sanctity of the Revā/Narmadā region.

Śiva-pūjā followed by vipra-bhojana (feeding Brāhmaṇas), especially on Caturdaśī and Aṣṭamī tithis.