Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 6

ततः स शप्तमात्मानं मत्वा हंसस्त्वरान्वितः । पितामहमुपागम्य प्रणिपत्येदमब्रवीत्

tataḥ sa śaptamātmānaṃ matvā haṃsastvarānvitaḥ | pitāmahamupāgamya praṇipatyedamabravīt

Alors le Haṃsa, se sachant sous le coup d’une malédiction, se hâta d’aller vers le Grand-Père (Brahmā) ; se prosternant, il dit ces paroles.

ततःthen, thereafter
ततः:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्/अनन्तरम् (thereupon/then)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
शप्तम्cursed
शप्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootशप् (धातु) + त (कृत्)
Formक्त (PPP) रूपेण विशेषणम्; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (आत्मानम् विशेषयति)
आत्मानम्himself
आत्मानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म (reflexive object)
मत्वाhaving considered
मत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootमन् (धातु) + त्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त (absolutive), पूर्वकाले—'having thought/considered'
हंसःHaṃsa
हंसः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहंस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्ता
त्वरान्वितःendowed with haste
त्वरान्वितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootत्वरा + अन्वित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तृतीया-तत्पुरुषः/उपपद-समासः (त्वरया अन्वितः) विशेषणम्
पितामहम्the Grandfather (Brahmā)
पितामहम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म
उपागम्यhaving approached
उपागम्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootउप + आ + गम् (धातु) + ल्यप्
Formल्यबन्त/ल्यपन्त (gerund), पूर्वकाले—'having approached'
प्रणिपत्यhaving prostrated
प्रणिपत्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootप्र + नि + पत् (धातु) + ल्यप्
Formल्यबन्त (gerund), पूर्वकाले—'having bowed down'
इदम्this
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म (object of speech)
अब्रवीत्said, spoke
अब्रवीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Mārkaṇḍeya (narrating to Yudhiṣṭhira)

Tirtha: Haṃseśvara (contextual)

Type: kshetra

Listener: Yudhiṣṭhira

Scene: The swan, now subdued, approaches Brahmā (Pitāmaha) with folded wings and bowed head; Brahmā sits on a lotus, calm and authoritative; the moment is intimate—repentance meeting the possibility of mercy.

H
Haṃsa
B
Brahmā (Pitāmaha)

FAQs

When error is recognized, humility and immediate turning toward the rightful authority is the first step toward restoration.

Not specified in this verse; it functions as narrative progression within the Revā Khaṇḍa.

None; the act highlighted is praṇipāta (prostration) as a sign of repentance.