Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 26

कार्तवीर्यो जयं लब्ध्वा संख्ये हत्वा द्विजोत्तमम् । जगाम स्वां पुरीं हृष्टः कृतान्तवशमोहितः

kārtavīryo jayaṃ labdhvā saṃkhye hatvā dvijottamam | jagāma svāṃ purīṃ hṛṣṭaḥ kṛtāntavaśamohitaḥ

Kārtavīrya, ayant remporté la victoire et tué au combat le plus éminent des brahmanes, regagna sa cité, tout joyeux; mais il était abusé par l’emprise de Kṛtānta, la Mort (le destin).

कार्तवीर्यःKārtavīrya (Arjuna)
कार्तवीर्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकार्तवीर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
जयम्victory
जयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
लब्ध्वाhaving obtained
लब्ध्वा:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु) + क्त्वा-प्रत्यय (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकालिक क्रिया
संख्येin battle
संख्ये:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंख्या/संख्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
हत्वाhaving slain
हत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु) + क्त्वा-प्रत्यय (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकालिक क्रिया
द्विजोत्तमम्the best of Brahmins
द्विजोत्तमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootद्विज + उत्तम (प्रातिपदिके)
Formतत्पुरुष-समास (कर्मधारय/विशेषणपूर्वपद: उत्तमः द्विजः), पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
जगामwent
जगाम:
Kriyā (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपदम्
स्वाम्his own
स्वाम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (पुरीं विशेषयति)
पुरीम्city
पुरीम्:
Gati/Karma (Goal as object/गत्यर्थक-कर्म)
TypeNoun
Rootपुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
हृष्टःdelighted
हृष्टः:
Karta-dharma (Subject attribute/कर्तृधर्म)
TypeAdjective
Rootहृष् (धातु) + क्त-प्रत्यय (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle used adjectivally), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कृतान्तवशमोहितःdeluded by the power of Death (fate)
कृतान्तवशमोहितः:
Karta-dharma (Subject attribute/कर्तृधर्म)
TypeAdjective
Rootकृतान्त + वश + मोहित (प्रातिपदिके)
Formतत्पुरुष-समास (कृतान्तस्य वशः—तस्मिन् मोहितः; बहुपद-समास), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Narrator (contextual Purāṇic narration; specific speaker not in snippet)

Tirtha: Revā/Narmadā region (contextual)

Type: kshetra

Scene: A triumphant king returning to his city with banners and drums, yet a shadow of Death behind him—his eyes bright with victory but veiled by delusion; the slain brāhmaṇa’s absence haunts the scene.

K
Kārtavīrya Arjuna
D
Dvijottama
K
Kṛtānta

FAQs

Worldly victory can mask inner downfall; actions against dharma invite the binding power of fate and death.

No tīrtha is directly praised in this line; it continues the Revā Khaṇḍa narrative sequence.

None.