Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

चातुर्युगमिदं तीर्थं सर्वतीर्थेष्वनुत्तमम् । तत्र स्नात्वा नरो राजन् रुद्रस्यानुचरो भवेत्

cāturyugamidaṃ tīrthaṃ sarvatīrtheṣvanuttamam | tatra snātvā naro rājan rudrasyānucaro bhavet

Ce tīrtha est «des quatre yuga» et sans égal parmi tous les gués sacrés. Ô roi, l’homme qui s’y baigne devient un serviteur de Rudra.

चातुर्युगम्lasting four yugas
चातुर्युगम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचातुर्युग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘इदं तीर्थम्’ इति विशेषणम्; समासः—चतुर् + युग (द्विगु/तत्पुरुष-प्रायः: four-yuga-long)
इदम्this
इदम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootइदं (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘तीर्थम्’ इति विशेषणम् (demonstrative)
तीर्थम्sacred ford/pilgrimage place
तीर्थम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सर्वतीर्थेषुamong all tīrthas
सर्वतीर्थेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसर्व + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), बहुवचन; समासः—सर्व + तीर्थ (कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः)
अनुत्तमम्unsurpassed
अनुत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनुत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘तीर्थम्’ इति विशेषणम्
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (there)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund) अव्ययकृदन्त; ‘having bathed’
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
रुद्रस्यof Rudra
रुद्रस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
अनुचरःa follower/attendant
अनुचरः:
Karta (Subject complement/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअनुचर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भवेत्would become
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

Śrī Mārkaṇḍeya (continued)

Tirtha: Aṣāḍhītīrtha

Type: ghat

Listener: Rājan (king/prince addressed)

Scene: A proclamation of Aṣāḍhītīrtha’s supremacy: pilgrims bathing at the river steps, a radiant Śiva shrine nearby; the bather is envisioned as becoming Rudra’s attendant—subtle depiction of gaṇas welcoming the devotee.

A
Aṣāḍhītīrtha
R
Rudra

FAQs

Ritual bathing at a Śiva-tīrtha is portrayed as transformative, granting proximity and service to Rudra.

Aṣāḍhītīrtha (by continuity), declared unsurpassed among tīrthas.

Snāna—bathing at the tīrtha.