Previous Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 3

तत्र तीर्थे तु यः कश्चित्कुरुते प्राणमोक्षणम् । अनिवर्तिका गतिस्तस्य रुद्रलोकादसंशयम्

tatra tīrthe tu yaḥ kaścitkurute prāṇamokṣaṇam | anivartikā gatistasya rudralokādasaṃśayam

Et quiconque, en ce tīrtha, abandonne le souffle de vie, sa voie devient irréversible ; du monde de Rudra, il n’est point de rechute, sans aucun doute.

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (there)
तीर्थेin the tīrtha
तीर्थे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle: but/indeed)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative pronoun)
कश्चित्someone/anyone
कश्चित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक + चित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अनिश्चित-सर्वनाम (indefinite pronoun)
कुरुतेdoes/performs
कुरुते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
प्राणमोक्षणम्release of life-breath (death)
प्राणमोक्षणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्राण + मोक्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (प्राणानां मोक्षणम्)
अनिवर्तिकाnon-returning
अनिवर्तिका:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनिवर्तिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘गतिः’ इति विशेषणम्
गतिःcourse/destination
गतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; ‘यः’ इत्यस्य अन्वयः
रुद्रलोकात्from Rudra’s world
रुद्रलोकात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootरुद्र + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (रुद्रस्य लोकः)
असंशयम्without doubt
असंशयम्:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअसंशयम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: without doubt)

Śrī Mārkaṇḍeya (continued)

Tirtha: Aṣāḍhītīrtha

Type: ghat

Listener: Rājan

Scene: A solemn riverbank at dusk: a devotee’s final moments at the tīrtha; priests/companions chant; a luminous path rises toward Rudra’s realm, with gaṇas guiding—tone of peace, not grief.

A
Aṣāḍhītīrtha
R
Rudraloka
P
Prāṇamokṣaṇa

FAQs

The Purāṇa elevates certain places as final sanctuaries where death is taught to lead to an irreversible, exalted destiny.

The same tīrtha under discussion—Aṣāḍhītīrtha—where death is linked with Rudraloka.

None as a rite; it describes the spiritual consequence of dying at the tīrtha.