Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 20

Devanagari script

श्यामं कमलपत्राभं सुप्रभं च सुनासिकम् । सिंहास्यमायतभुजं गल्लश्मश्रुवराङ्कितम्

Transliteration

śyāmaṃ kamalapatrābhaṃ suprabhaṃ ca sunāsikam | siṃhāsyamāyatabhujaṃ gallaśmaśruvarāṅkitam

Translation

De teint sombre, aux yeux semblables aux pétales du lotus, rayonnant et au beau nez; au visage de lion et aux longs bras, ses joues portaient la marque d’une fine moustache et d’une barbe.

Word by Word

• श्यामम्: dark, blue-black
• श्यामम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: श्याम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्

• कमल-पत्र-आभम्: having the luster of lotus petals
• कमल-पत्र-आभम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: कमल (प्रातिपदिक) + पत्र (प्रातिपदिक) + आभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (कमलपत्रस्य आभा यस्य); विशेषणम्

• सुप्रभम्: very radiant
• सुप्रभम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + प्रभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (‘सु-प्रभ’ = very radiant); विशेषणम्

• च: and
• च: Sambandha/Conjunction
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• सु-नासिकम्: with a beautiful nose
• सु-नासिकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सु (अव्यय/उपसर्ग) + नासिका (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (‘सु-नासिक’ = having a fine nose); विशेषणम्

• सिंह-आस्यम्: lion-faced
• सिंह-आस्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सिंह (प्रातिपदिक) + आस्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (‘सिंह इव आस्यं’ = lion-like face/mouth); विशेषणम्

• आयत-भुजम्: long-armed
• आयत-भुजम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: आयत (प्रातिपदिक) + भुज (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (‘आयताः भुजाः यस्य’); विशेषणम्

• गल्ल-श्मश्रु-वर-अङ्कितम्: marked by fine moustache on the cheeks
• गल्ल-श्मश्रु-वर-अङ्कितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: गल्ल (प्रातिपदिक) + श्मश्रु (प्रातिपदिक) + वर (प्रातिपदिक) + अङ्कित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषसमासः (गल्ले श्मश्रुणा वरत्वेन अङ्कितम्/चिह्नितम्); विशेषणम्

Speaker

Unspecified narrator (addressing a king)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā) tīrtha (general)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: King (nṛpa-sattama)

Visual Art Cues

Scene: The reclining figure is described in portrait-like detail: dark complexion, lotus-petal eyes, radiant presence, handsome nose; a leonine face and long arms; cheeks bearing fine moustache and beard marks.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Contemplation on the auspicious marks of the deity stabilizes devotion and elevates the mind toward dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single site is named; the verse functions within the Revā Khaṇḍa’s broader celebration of sacred space and divine presence.

What ritualistic prescription is mentioned?

None stated; it is a meditative description suitable for dhyāna (contemplation).