Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 64

वाराणस्यां विशालाक्षी नैमिषे लिङ्गधारिणी । प्रयागे ललिता देवी कामुका गन्धमादने

vārāṇasyāṃ viśālākṣī naimiṣe liṅgadhāriṇī | prayāge lalitā devī kāmukā gandhamādane

À Vārāṇasī, je suis Viśālākṣī ; à Naimiṣa, Liṅgadhāriṇī. À Prayāga, je suis la Déesse Lalitā ; sur le Gandhamādana, je suis connue sous le nom de Kāmukā.

वाराणस्याम्in Vārāṇasī
वाराणस्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवाराणसी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
विशालाक्षीViśālākṣī (she of large eyes)
विशालाक्षी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविशाल + अक्षि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहि-समासः (विशाले अक्षिणी यस्याः)
नैमिषेin Naimiṣa
नैमिषे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनैमिष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
लिङ्गधारिणीLiṅgadhāriṇī (bearer of the liṅga)
लिङ्गधारिणी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलिङ्ग + धारिणी (प्रातिपदिक; धृ-धातोः णिनि)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (लिङ्गं धारयति)
प्रयागेin Prayāga
प्रयागे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रयाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
ललिताLalitā
ललिता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootललिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
देवीgoddess
देवी:
Apposition (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
कामुकाKāmukā
कामुका:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकामुका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
गन्धमादनेin Gandhamādana (mountain)
गन्धमादने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगन्ध + मादन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (गन्धः मादयति/गन्धेन मादनम्)

Devī

Tirtha: Kāśī (Vārāṇasī) – Viśālākṣī; Naimiṣāraṇya – Liṅgadhāriṇī; Prayāga – Lalitā; Gandhamādana – Kāmukā

Type: kshetra

Listener: Māṇḍavya

Scene: Devī enumerates four sacred abodes; the composition can show Devī central with four surrounding vignettes: Kāśī ghats and Viśālākṣī, Naimiṣa forest with liṅga and Liṅgadhāriṇī, Prayāga sangam with Lalitā, and a Himalayan peak for Gandhamādana with Kāmukā.

D
Devī
V
Vārāṇasī (Kāśī)
V
Viśālākṣī
N
Naimiṣa
L
Liṅgadhāriṇī
P
Prayāga
L
Lalitā
G
Gandhamādana
K
Kāmukā

FAQs

Devī accepts many names and forms to bless pilgrims—sacred geography becomes a map of her compassion.

Vārāṇasī (Kāśī), Naimiṣa, Prayāga, and Gandhamādana are explicitly glorified as Devī’s abodes.

Implied practice is darśana and worship at these kṣetras; no specific dāna/snān/japa is detailed in this verse.