Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 41

युधिष्ठिर उवाच । धर्मो विवाहमकरोद्विधिवद्यत्त्वयोदितम् । को विधिस्तत्र का दत्ता दक्षिणा भृगुणापि च

yudhiṣṭhira uvāca | dharmo vivāhamakarodvidhivadyattvayoditam | ko vidhistatra kā dattā dakṣiṇā bhṛguṇāpi ca

Yudhiṣṭhira dit : Tu as dit que Dharma accomplit le mariage selon la règle. Quel fut le rite en ce lieu, et quelle dakṣiṇā (don sacerdotal) fut offerte, y compris par Bhṛgu ?

युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकारः, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
धर्मःDharma
धर्मः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
विवाहम्marriage
विवाहम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविवाह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
अकरोत्performed
अकरोत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु; करण)
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
विधिवत्according to rite
विधिवत्:
Kriya-viseshana (Manner adverb/क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविधिवत् (अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रकारवाचक-अव्ययम्
यत्which
यत्:
Karma (Correlative object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः/प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धसूचक-यत् (relative pronoun)
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Instrument/agentive by-phrase/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम; तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), एकवचनम्
उदितम्stated, spoken
उदितम्:
Karma-anvaya (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootउदित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √वद्/√उद्? प्रचलित ‘उदित’ = ‘said/uttered’, √वद् भावे)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः/प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; भूतकृदन्तः; यत् इति सर्वनाम्नः विशेषणम्
कःwhat? which?
कः:
Karta (Subject of nominal question/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; प्रश्नवाचक-सर्वनाम
विधिःrite, procedure
विधिः:
Karta (Predicate nominal/कर्ता)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
तत्रthere, in that context
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्ययम्; देशवाचक-अव्ययम् (locative adverb)
काwhat? which?
का:
Karta (Subject of nominal question/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; प्रश्नवाचक-सर्वनाम
दत्ताgiven
दत्ता:
Kriya (Predicative participle/क्रिया-भाव)
TypeAdjective
Rootदत्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दा)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; भूतकृदन्तः (past passive participle)
दक्षिणाfee, honorarium (dakṣiṇā)
दक्षिणा:
Karta (Subject of nominal question/कर्ता)
TypeNoun
Rootदक्षिणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
भृगुणाby Bhṛgu
भृगुणा:
Karana/Agent (By Bhṛgu/करण)
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपातः (also)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपातः

Yudhiṣṭhira

Listener: Mārkaṇḍeya (respondent)

Scene: Yudhiṣṭhira, composed and earnest, questions the sage about the exact marriage procedure and the dakṣiṇā given; the sage responds in a forest-assembly setting.

Y
Yudhiṣṭhira
D
Dharma
B
Bhṛgu
D
Dakṣiṇā

FAQs

A dharmic listener seeks concrete details of right practice—procedure and giving—rather than mere praise.

The Revā Khaṇḍa framework (Narmadā region) underlies the narration, but the verse itself centers on ritual inquiry.

It highlights the importance of knowing the vidhi (procedure) and dakṣiṇā (priestly fee) in a marriage-sacrifice context.