Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 54

तान्विवेश स विश्वात्मा पुनस्तद्रूपमास्थितः । नरेण सार्धं यत्ताभिर्दृष्टपूर्वमरिन्दम

tānviveśa sa viśvātmā punastadrūpamāsthitaḥ | nareṇa sārdhaṃ yattābhirdṛṣṭapūrvamarindama

Le Soi universel entra en toutes; puis, reprenant cette même forme—ô dompteur des ennemis—Il apparut comme elles L’avaient déjà vu, en compagnie de l’homme.

तान्them
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), बहुवचनम्; सर्वनाम-रूपम् (pronoun)
विवेशentered
विवेश:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootविश् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
विश्वात्माthe universal Self
विश्वात्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्व + आत्मन् (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः (viśvaḥ ātmā yasya/viśva-ātmā)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb)
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (rūpam इति पदस्य)
रूपम्form
रूपम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
आस्थितःhaving assumed
आस्थितः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootआ-स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्तः (past participle), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्तरि प्रयोगः (having assumed)
नरेणwith the man
नरेण:
Sahakāraka (Accompaniment/सह)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण/सह), एकवचनम्
सार्धम्together with
सार्धम्:
Sambandha (Association/संबन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसार्धम् (अव्यय)
Formअव्ययम्; सहार्थक-निपातः (particle meaning 'together with')
यत्which/that
यत्:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
ताभिःby them (those women)
ताभिः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
दृष्टपूर्वम्seen before/previously seen
दृष्टपूर्वम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदृष्ट + पूर्व (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (दृष्टं पूर्वं यस्य/पूर्वं दृष्टम्)
अरिन्दमO subduer of enemies
अरिन्दम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअरि + दम (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (अरिं दमयति इति)

Narrator (contextual Purāṇic narration within Revākhaṇḍa; specific speaker not explicit in the snippet)

Tirtha: Revā (Narmadā) tirtha-region (contextual)

Type: river

Listener: A king addressed as 'arindama/nṛpasattama' (contextual)

Scene: The Universal Self re-enters the celestial women and then re-assumes the previously witnessed form, appearing again with the man; a moment of sudden divine recognition in a riverine sacred setting.

V
Viśvātmā
A
Apsarās/Tridaśayoṣitas (implied)
N
Nara (a man; unspecified)

FAQs

The Lord can pervade all existence and yet reveal a chosen form for the sake of devotees’ recognition and instruction.

Not specified in this verse; it remains within the Revā Khaṇḍa narrative environment.

None in this verse.