Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 33

पूर्यमाणोऽपि चाम्भोभिर्भुवमन्यां महोदधिः । यथा न याति संक्षोभं तथा तन्मानसं क्वचित्

pūryamāṇo'pi cāmbhobhirbhuvamanyāṃ mahodadhiḥ | yathā na yāti saṃkṣobhaṃ tathā tanmānasaṃ kvacit

De même que le grand océan, bien qu’il soit rempli par des eaux venues d’autres contrées, ne s’agite point, ainsi leur esprit ne tomba jamais dans le trouble.

पूर्यमाणःbeing filled
पूर्यमाणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Root√पॄ (धातु) → पूर्यमाण (कृदन्त, वर्तमानकृदन्त/शानच्; कर्मणि)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचनम्; शानच्-प्रत्ययान्तः (present passive participle)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्ययम्; निपातः
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थकः (conjunction)
अम्भोभिःwith waters
अम्भोभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअम्भस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, तृतीया (3rd/करण), बहुवचनम्
भुवम्the earth
भुवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभुव्/भू (प्रातिपदिक: भुव् = पृथ्वी)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचनम्
अन्याम्another/elsewhere
अन्याम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचनम्; विशेषणम् (भुवम्)
महा-उदधिःthe great ocean
महा-उदधिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + उदधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचनम्; कर्मधारयसमासः
यथाas
यथा:
Sambandha (Comparison/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; उपमानवाचकः
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्ययम्; निषेधनिपातः
यातिgoes/comes to
याति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√या (धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
संक्षोभम्agitation
संक्षोभम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंक्षोभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचनम्
तथाso
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रकारवाचकः
तत्-मानसम्their mind
तत्-मानसम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + मानस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषसमासः (तयोः मानसम्)
क्वचित्ever/anywhere
क्वचित्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formअव्ययम्; देश/कालवाचकः (adverb: at any time/anywhere)

Narrator

Tirtha: Revā (Narmadā) (contextual)

Type: kshetra

Listener: Nṛpa (king)

Scene: A vast, calm ocean receives many streams yet remains unruffled; intercut or juxtaposed with the two devotees whose faces are tranquil despite surrounding commotion.

N
Nara
N
Nārāyaṇa
O
Ocean (metaphor)

FAQs

A realized mind is vast like the ocean—receiving experiences without turbulence, remaining steady in dharma.

The Revā Khaṇḍa’s holy landscape is the narrative backdrop; the teaching is universal rather than tied to a named tīrtha in this line.

None; it offers a yogic metaphor for mental steadiness.