Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 16

उद्धृत्य जगतां देवीमुदीर्णो भृगुकच्छके । ततः पञ्चम उदीर्णो वराह इति संज्ञितः

uddhṛtya jagatāṃ devīmudīrṇo bhṛgukacchake | tataḥ pañcama udīrṇo varāha iti saṃjñitaḥ

Ayant soulevé la Déesse des mondes (la Terre), il s’éleva en gloire à Bhṛgukacchaka. Dès lors, la cinquième manifestation sublime est connue sous le nom de « Varāha ».

उद्धृत्यhaving lifted
उद्धृत्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Absolutive/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootud-√hṛ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (gerund); ‘having lifted’
जगताम्of the worlds/beings
जगताम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः बहुवचनम् (neuter, genitive, plural)
देवीम्the Goddess
देवीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (feminine, accusative, singular)
उदीर्णःmanifested/risen
उदीर्णः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootud-√īr (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त-विशेषणम्; पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (past participle; masc. nom. sg.)
भृगुकच्छकेin Bhṛgukacchaka
भृगुकच्छके:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhṛgu + kacchaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः एकवचनम् (masc. loc. sg.); तत्पुरुषः: भृगोः कच्छकः (in Bhṛgukacchaka)
ततःthen
ततः:
Sambandha (Sequence connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रम/हेतुवाचक (then/thereupon)
पञ्चमःthe fifth
पञ्चमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootpañcama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् (masc. nom. sg.); क्रमवाचक-विशेषणम्
उदीर्णःmanifested
उदीर्णः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootud-√īr (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (past participle; masc. nom. sg.)
वराहःVarāha (Boar)
वराहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvarāha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् (masc. nom. sg.); नामरूपेण
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्ययम्; उद्धरण-निपातः (quotative)
संज्ञितःis named
संज्ञितः:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-√jñā (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः; पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (past passive participle; masc. nom. sg.); ‘named/designated’

Purāṇic narrator (contextual)

Tirtha: Bhṛgukacchaka

Type: kshetra

Scene: At Bhṛgukacchaka, Varāha stands triumphant, Earth-goddess uplifted; the Narmadā’s waters shimmer nearby; pilgrims gather as the fifth manifestation is proclaimed.

B
Bhṛgukacchaka
B
Bhūmi (Devī of the worlds)
V
Varāha

FAQs

Places become tīrthas when divine acts are remembered there; sacred geography preserves the memory of cosmic rescue as accessible pilgrimage merit.

Bhṛgukacchaka, where the fifth manifestation is specifically named ‘Varāha’.

No explicit rite; the implied practice is visiting for darśana of the Varāha manifestation.