Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 5

मार्कण्डेय उवाच । इदमाश्चर्यभूतं हि गौर्या पृष्टस्त्रियम्बकः । तत्तेऽहं सम्प्रवक्ष्यामि पृच्छते निपुणाय वै

mārkaṇḍeya uvāca | idamāścaryabhūtaṃ hi gauryā pṛṣṭastriyambakaḥ | tatte'haṃ sampravakṣyāmi pṛcchate nipuṇāya vai

Mārkaṇḍeya dit : «En vérité, cette chose merveilleuse fut jadis demandée par Gaurī à Tryambaka (Śiva). Je vais maintenant te l’exposer entièrement, puisque tu interroges avec discernement.»

मार्कण्डेयःMārkaṇḍeya
मार्कण्डेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
इदम्this
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
आश्चर्यभूतम्wonderful
आश्चर्यभूतम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआश्चर्य (प्रातिपदिक) + भूत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय (आश्चर्यं भूतम् = wonderful)
हिindeed
हि:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle: emphasis/indeed)
गौर्याby Gaurī (Pārvatī)
गौर्या:
Kartr̥ (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootगौरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
पृष्टःasked (having been asked)
पृष्टः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
त्रियम्बकःTryambaka (Śiva)
त्रियम्बकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + अम्बक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि (त्रीणि अम्बकानि यस्य)
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी/षष्ठी-रूप, एकवचन; अत्र चतुर्थी (to you)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सम्प्रवक्ष्यामिwill explain fully
सम्प्रवक्ष्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + वच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन, परस्मैपद
पृच्छतेto (one who) asks
पृच्छते:
Sambandha (Relative/qualifying verb)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; ‘पृच्छते’ = (to one who) asks
निपुणायto the skillful one
निपुणाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootनिपुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (पृच्छते)
वैindeed
वै:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle: indeed/emphasis)

Mārkaṇḍeya

Listener: Yudhiṣṭhira

Scene: Mārkaṇḍeya begins: this wondrous topic was once asked by Gaurī to Tryambaka; he will now explain it to the discerning questioner.

M
Mārkaṇḍeya
G
Gaurī
T
Tryambaka (Śiva)

FAQs

Purāṇic truths are often grounded in divine dialogues; sincere inquiry qualifies one to receive deeper teaching.

The explanation being introduced concerns the Daśāśvamedhika Tīrtha and its extraordinary merit.

None directly; it introduces an authoritative backstory (Gaurī–Śiva dialogue) to justify the tīrtha’s fruit.