Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । गोपेश्वरं ततो गच्छेदुत्तरे नर्मदातटे । यत्र स्नानेन चैकेन मुच्यन्ते पातकैर्नराः

śrīmārkaṇḍeya uvāca | gopeśvaraṃ tato gaccheduttare narmadātaṭe | yatra snānena caikena mucyante pātakairnarāḥ

Śrī Mārkaṇḍeya dit : Ensuite, qu’on aille à Gopeśvara, sur la rive nord de la Narmadā ; là, par un seul bain, les hommes sont délivrés de leurs péchés.

श्रीमार्कण्डेयःŚrī Mārkaṇḍeya
श्रीमार्कण्डेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्रीमार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
गोपेश्वरम्Gopeśvara (name of Śiva/temple)
गोपेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगोपेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
ततःthen; from there
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
उत्तरेon the northern (side)
उत्तरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; विशेषणम् (नर्मदातटे)
नर्मदा-तटेon the bank of the Narmadā
नर्मदा-तटे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनर्मदा (प्रातिपदिक) + तट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नर्मदायाः तटः)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय, सम्बन्धबोधक-स्थानवाचक (relative adverb of place)
स्नानेनby bathing
स्नानेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय (conjunction)
एकेनwith a single (bath)
एकेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; विशेषणम् (स्नानेन)
मुच्यन्तेare freed
मुच्यन्ते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन, आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive)
पातकैःfrom sins
पातकैः:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootपातक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; अपादानार्थे (from sins)
नराःmen; people
नराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Gopeśvara

Type: kshetra

Listener: Narādhipa (a king; addressee)

Scene: Sage Mārkaṇḍeya instructs a king; in the background the Narmadā flows north-bank foreground with pilgrims bathing near a Śiva-liṅga shrine labeled Gopeśvara.

M
Mārkaṇḍeya
G
Gopeśvara
N
Narmadā

FAQs

Sacred geography is spiritually transformative: sincere pilgrimage and tīrtha-bathing are presented as powerful means of purification.

Gopeśvara tīrtha, located on the northern bank of the river Narmadā (Revā).

Snāna (ritual bath) at Gopeśvara; even a single bath is said to remove sins.